04. maart 2014 · 1 comment · Categories: Personal

Dun Dankbaar front 2In de loop der jaren zijn er een aantal taboes en vooroordelen uit de danswereld aan het licht gekomen. Denk aan anorexia, homoseksualiteit, hebben van een kinderwens, etc. Maar op kleinere schaal zijn er nog genoeg taboes te doorbreken en zijn er dingen waar ik dagelijks tegenaan loop. Waarom wordt er nog met onbegrip gekeken naar de dansers die niet in maatje 36/38 passen of zweten in een dansles alsof ze achterna worden gezeten door een roedel uitgehongerde hyena’s? Ik ging op onderzoek en en ik ontdekte..

Hoe dunner, hoe beter?
Nou is het lijf van een danser aandachtspunt nummer 1 in de danswereld. Dat is ons instrument. Er is geen ander werkveld te bedenken waar je zo vaak met jezelf, letterlijk en figuurlijk, geconfronteerd wordt. Je kunt natuurlijk een geweldige expressie hebben en leuke kleuren dragen, maar als puntje bij het dansante paaltje komt moet je er gewoon goed (en slank) uit zien. Klaar. Dat is keihard.
Ballerina via alia-pointeshoes.blogspot.nlHet kan ook niet anders dan dat vele dansers hierdoor een obsessie krijgen met hun lichaam en de altijd aanwezige spiegels maken dit er niet beter op. Een week lang vakantie gevierd, ziek geweest, slecht geslapen, of zit je niet lekker in je vel? Hoppa, daar is de spiegel in yo face om je met je neus op de feiten te drukken. Niet voor niets dat dansers, ookal willen we het niet altijd toegeven, vaak bezig zijn met het keuren van andere lijven en vergelijken met zichzelf. Ondanks dat de tijd van het streven naar het dunste lijf aller tijden, met veelal anorexia tot gevolg, al jaren achter ons ligt, is het hebben van een steviger lichaam nog altijd een taboe. Stevige, ronde billen, geen six-pack en cupmaat C of hoger? Nope, dat kan natuurlijk niet en op de academie wordt je dan ook vriendelijk (en minder vriendelijk) verzocht om even aan de Sonja Bakker of een of ander Russisch strafkamp dieet te gaan. Dit verschilt uiteraard per dansstijl, maar over het algemeen genomen is het nog altijd not done om er niet afgetraind envoller uit te zien. Ik heb het vaak genoeg meegemaakt dat ik in een dansles stond, met dansers die maat 40 hadden of hoger en schoorvoetend hun bedekende kleding uitdeden om de loeistrakke balletkleding aan de rest van de studio te tonen. En ja hoor, daar zijn de spiegels weer. Eigenlijk heeft het er ook mee te maken, dat je in veel dansgezelschappen simpelweg geen ‘stevige’ dansers ziet. De dansers in theater en op tv zijn altijd slank. Overgewicht, op welke schaal dan ook, of het niet helemaal hebben van een gedefinieerde spiermassa, wil het publiek gewoon niet zien en wordt geassocieerd met lui zijn en niet genoeg trainen. Zo zonde, want dat hoeft helemaal niet!
Batsheva echte lijvenEen aantal jaren geleden zag ik voor het eerst Batsheva Dance Company (zie hierboven), mijn favoriete Israëlische dansgezelschap, en mijn mond viel open toen de dansers het podium op kwamen. Ik zag stevige, klotsende borsten, bijna T-Rex stijl benen, gezonde, sterk uitziende mannelijke en vrouwelijke dansers in verschillende soorten en maten. Ik had nog nooit zoiets gezien! En toen ze begonnen te dansen, het beste wat ik ooit had gezien, was mijn beeld van het ideale danslijf voorgoed veranderd. Ook toen ik in Israël danste gedurende mijn stage, kreeg ik op een dag les van een ronduit mollige danseres. Ik dacht “dat wordt niks”, ja heel erg om toe te geven. Maar ze begon te bewegen en veegde compleet de vloer aan met mijn gedachten. Ik vind het daarom zo jammer dat, in ieder geval in Nederland, we weinig positieve rolmodellen hebben in de danswereld die meer ‘gevuld’ zijn. Het ziet er menselijker uit en we leren jonge dansers dat ze gelukkiger kunnen zijn met hun eigen lijf en niet met schaamte voor de spiegel moeten staan in de dansstudio (of thuis). Ik wil meer ‘echte’ lijven zien op het podium!

someecards zweetTo sweat or not to sweat
Zweten. Ik weet echt niet hoe je kunt dansen zonder dat te doen. Sommige mensen staan echter nog in een dansstudio midden in de Sahara, zonder airco met alleen maar een beetje een blos op de wangen en zijn verder kurkdroog. On-ge-lofelijk. Doe mij ook maar zoiets! Als vrouw schijn je dat niet echt van jezelf te mogen toegeven, maar als je ooit met mij in een les hebt gestaan, dan weet je dat ik een zweetbeest ben. Ik heb jarenlang op de academie dagelijks meerdere keren van shirt moeten wisselen. Binnen vijf minuten is het bij mij al raak en ik heb daarom vaak genoeg met vraagtekens om me heen staan te kijken terwijl alle andere dansers, droger dan een stuk karton, door de studio aan het knallen waren. Sommige mensen zweten gewoon meer dan anderen, maar toch is ook hier een beetje een taboe op. Vinden we zweet zo vies? Waar het waarschijnlijk ook om gaat is dat we zweten associëren met het hebben van een slechte conditie en dus ben je een minder goede danser, want ja iedereen moet nu eenmaal slank en vooral fit zijn. Bij professionele dansers is flink zweten wel geaccepteerd, maar op dansacademies en met name op amateur dansscholen is het echt not done om te laten zien dat je klotsende okseltjes (en meer) hebt. Denk aan een klassieke balletles waarbij je helemaal netjes in ballet pak staat, haar strak in een knot, roze maillot aan en dan helemaal doorweekt van het zweet. Niet echt het perfecte plaatje.
Zweten. Foto via yogatrainer.nl Toch is zweten soms juist sfeerverhogend. Ik kan je vertellen dat ik een keer in een contactimprovisatie-les heb gestaan, waarin de nogal hippie-achtige (slonzige!) docent zoiets had van ‘airco is tegen mijn principes’, dus daar stonden we dan doorweekt te wezen. De mensen die nog droog waren (gelukkig waren dat er weinig) werden binnen de kortste keren ook nat doordat we als sardientjes in een blik door elkaar heen krioelden. Ik heb nog nooit zo’n fantastische, dierlijke, eigenlijk sensuele les meegemaakt. Op het moment dat iedereen zweet accepteerde, kwam er een soort oer-gevoel naar boven en hebben we elkaar (dansend) alle hoeken van de studio  laten zien. Zweten kan dus eigenlijk wel lekker zijn. Laten we ons minder schamen voor zweet, want als je fysiek bezig bent hoort het er nu eenmaal bij. I dance, therefor I sweat! Zolang je op een gegeven moment wel gaat douchen, is het all good.

Dans voor het leven, iedereen blij
Een laatste taboe om over na te denken gaat over dankbaarheid en geen kritiek hebben op dans. Op het moment dat je auditie doet voor de academie, of voor een ander dansgerelateerd project, en je wordt aangenomen, ben je vaak weken- of maandenlang blij en dankbaar. Als je er eenmaal voor kiest om van dans je leven te maken, heb je misschien in eerste instantie niet zo door hoe ver deze commitment gaat. Als je een leven op de academie aankan inclusief jarenlang geen sociaal leven hebben, standaard uitgeput zijn, lange dagen maken en weinig geld hebben, dan weet je dat je echt veel over hebt voor dans. Maar soms kan dit ‘contract’ voor jezelf ook doorslaan. Zo zijn er veel gevallen van dansers bekend die door een blessure niet meer konden dansen en psychisch in de problemen raakte omdat ze een leven zonder dans niet kenden of konden voorstellen. Als je doodziek/geblesseerd bent, gewoon doordansen, want ja je hebt deze kans gekregen. Je moet dankbaar zijn, jij bent geselecteerd en daar staat iets tegenover. Toch zijn er momenten waarop sommige mensen heel duidelijk een ander standpunt hebben ingenomen en daar gaat het mij nu vooral om. De mensen die in de danswereld kritiek op dans hebben. Een danser die wel eens zei: “Ik ben gek op dansen, maar het is niet mijn prioriteit”, kreeg veel weerstand van anderen en zelfs docenten. Gek eigenlijk he?
Photo by Gianni Cumbo via FlickrIk weet dat ik een tijd geleden erg onder de indruk was van een kennis van mij, een getalenteerde danseres die in een choreografie van mij gedanst had en die net begonnen was aan de uitvoerende dansopleiding in Tilburg. Na een paar weken hoorde ik dat ze zou gaan stoppen. Stoppen?! Haar argument was dat ze dans erg leuk vond, maar graag ook andere dingen wilde doen. Andere dingen willen doen? Ik snapte er helemaal niks van en dat is eigenlijk ronduit debiel. Hoe heerlijk lijkt het me om te zeggen dat dans juist niet je leven is of gewoon een gedeelde eerste plek heeft met een boel andere dingen. Ook het eerlijk durven uitspreken dat het te weinig betaalt (standaard verhaal), de werkomstandigheden voor dansers en docenten vaak slecht en onzeker zijn en vooral, nu komt ie, dat je het gewoon niet meer leuk vind lijkt me erg bevrijdend. Oh ja, het moet natuurlijk leuk zijn, want dat is de reden waarom je er überhaupt aan begon. Remember?! Vanuit de academie worden we zo gedrillt, dat deze punten van kritiek bij veel mensen tot onbegrip leiden. Het zou mooi zijn als op dansacademies open discussies over dans gevoerd kunnen worden, ook de minder goede kanten en het veranderen van toekomstbeeld. Als je je horizon wilt verbreden betekent dat niet meteen dat je niet een ‘echte’ danser bent of niet ‘waardig’ bent.

Uiteindelijk (oh jee cheesy-heid komt eraan), gaat het erom dat je happy bent met jezelf als je danst, ongeacht je kledingmaat, je hoeveelheid zweet en vooral ongeacht je interesses voor andere dingen. Dans is je leven, maar in welke mate en de manier waarop, dat bepaal je zelf.

facebooktwittergoogle_pluspinterest

1 reactie

  1. Interessante punten, het laatste geldt ook voor de kunstacademie. Het is een onbesproken feit dat je geen bal verdient als kunstenaar, maar wanneer je je twijfels uit spreekt ben je opeens geen echte kunstenaar

  2. Pingback: Ode aan het niet-perfecte danslichaam | Dance Talk

Laat een reactie achter