Dans, geld front 1

Dat je van werken in de danswereld niet filthy rich wordt, mag bekend zijn. Maar toch verbaast het me dat danskunstenaars vaak akkoord gaan met onder- en te laat betaald worden, slechte werkomstandigheden, vage afspraken met opdrachtgevers en dat alles vaak ook nog als zzp’er waardoor alle risico’s voor jezelf zijn. Waarom zijn dansers over het algemeen op fysiek/ emotioneel vlak goed ontwikkeld en in control, maar op zakelijk vlak zo overtuigend en goed georganiseerd als een stuk karton? Dit is mijn (uitgebreide) pleidooi, wat misschien een eye-opener voor je zal zijn… Genoeg is genoeg.

Ondanks dat veel zzp’ers, ongeacht welke branche ze werken, met onderstaande issues te maken hebben, denk ik dat wij dansers wel een eigen categorie verdienen van zakelijk wanbeleid. Nu ik al een tijd afgestudeerd ben van de dansacademie en dus los ben van de beschermde ‘bubbel’ waar alles in de danswereld redelijk rooskleurig eruit zag, zijn er een paar dingen waar ik tegenaan loop. Een groot ding is geld. Veel dansers zijn tegenwoordig werkeloos of hebben te weinig werk, er is hierdoor een grote concurrentie onder dansers en dansdocenten om aan werk te komen en er wordt bijna niet meer gewerkt in loondienst. Doordat dansgezelschappen en dansscholen subsidies hebben verloren van de overheid, er veelal een terugloop van publiek en leerlingen is, staat het werken in de danswereld onder nog meer druk. Als dansers moeten we dus tegenwoordig niet alleen kunstenaars zijn, maar ook zorgen dat we betere zakenvrouwen en mannen zijn. Gek genoeg zit daar niet alleen een taboe op, heel veel van ons weten niet hoe ze voor zichzelf moeten opkomen en blijven ondanks de passie voor het vak en in het bezit zijn van de juiste kwalificaties, jarenlang een dief van de eigen portemonnee. Ik begrijp het niet, maar ik doe er wel er wel aan mee alsof ik het financieel inzichtelijke gedeelte van mijn brein heb laten vervangen door muffe soja-vla.

Portemonnee dans, geldHet uurtarief
Ik gebruik mezelf in dit geval als voorbeeld. Toen ik nog studeerde ging ik snel akkoord met een voorstel voor een uurtarief en vroeg ik voorzichtig om me heen of dat een beetje overeenkwam met anderen. Toen merkte ik al dat daar veel verschillen in zaten, en ik en mijn klasgenoten vaak onwennig waren om met elkaar over dit onderwerp te praten, laat staan te onderhandelen met de opdrachtgever. Nu ik fulltime werk als freelancer merk ik pas hoe moeilijk het is om rond te komen van dit dans-salaris en heel eerlijk gezegd klopt het vaak van geen kant. Een gemiddeld uurtarief voor het geven van een dansles is (naar schatting) €27, of je nou gediplomeerd bent of niet. Als je van je supermarktbaantje naar een dergelijk tarief gaat, dan voel je denk ik de behoefte om jezelf in te smeren met chocola en in je ondergoed gillend door je huis te rennen van blijdschap. Maar er zijn een boel kleine lettertjes aan een dergelijk bedrag verbonden. Het eerste ding is natuurlijk dat je slechts een paar uur per dag lessen kan geven omdat het fysiek zwaar is, een werkdag van 9 tot 5 zit er dus niet bij. Bovendien moet je de lessen ook voorbereiden, zelf danslessen volgen om in training te blijven, dat zit ook bij dit bedrag inbegrepen. Daarnaast moet je nog belasting, BTW, pensioen, reiskosten en verzekeringen van dit bedrag afhalen. Wat hou je eigenlijk over? Precies, supermarkt ‘flaps’ it is. Ben je een keer ziek of geblesseerd? Jammer joh, als zzp’er betekent: niet werken is geen geld krijgen. Dan hebben we het nog niet gehad over hoe vreemd het tegenwoordig werkt bij veel dansinstellingen met betrekking tot diploma’s. Stel je hebt 4 jaar keihard gewerkt (en veel geld betaald) om gediplomeerd danser of dansdocent te zijn. Dan zou je denken dat je standaard meer verdient dan iemand die geen opleiding heeft gedaan. Dat is dus vaak niet het geval en veel dansscholen en instellingen weigeren daar onderscheid in te maken. Ze nemen net zo graag iemand aan die simpelweg veel danservaring heeft en ‘gewoon’ maar is gaan lesgeven. Ook wordt er veelal geen verschil in tarief gemaakt tussen iemand die een HBO of een MBO dansopleiding heeft gedaan of nog bij een van deze opleidingen student is. Bizar toch? Waar doe je de opleiding dan voor? Maar het gekke van dit alles, ik ben er vaak zwijgend mee akkoord gegaan, want anders had ik helemaal geen werk. Minderwaardigheidscomplex? Check. Zo zijn er veel collega’s van mij die na een MBO dansopleiding, ook nog eens de HBO opleiding hebben gevolgd om beter gekwalificeerd te zijn en natuurlijk meer betaald te krijgen. Dat is in vele gevallen ook voor niets geweest qua financiën.

NegotiatingRaise_FeatureOptHet grootste probleem
Maar nu komen we natuurlijk bij een (nog) akelig(er) punt van dit hele verhaal. Ik ga je een geheim verklappen: JIJ bepaalt je uurtarief, niet de plek waar je werkt. Ik hoor je denken,” ja eh, dat overleg je toch en dat bedenkt de opdrachtgever”. Nope. Een artikel uit NRC (“Al vraag je maar 5 euro per uur méér…”) confronteerde me hier laatst weer mee. Hierin stond onder andere dat je zzp’er bent en dat betekent dat mensen jou inhuren, jij bepaalt hierdoor de voorwaarden, jij bepaalt het tarief en als een opdrachtgever hier anders over denkt dan kun je besluiten hier je wensen aan aan te passen, maar jij bent degene die bepaalt en niet andersom. Zoals ik al vaak in functionerings- of sollicitatiegesprekken heb gezeten, schoorvoetend en ongemakkelijk, “Wat kunnen jullie mij betalen?”, of een opdrachtgever die zegt “Dit of dit is je uurloon”, dat KAN niet. We zijn dus niet goed in zakelijk onderhandelen, ook omdat het een emotioneel beroep is, we veel doen uit goodwill (“Een hele dag onbetaald aanwezig zijn bij een repetitie om leerlingen te helpen, geen probleem!”) en hier wordt, geloof me, héél veel misbruik van gemaakt. In elke andere branche waar zzp’ers werken wordt alle tijd die onder werktijd valt gefactureerd en daar wordt niet gek over gedaan. Je werkt toch? Dan hoor je betaald te krijgen. Toch ben ik al vele malen, (verplicht) aanwezig geweest bij voorstellingen, repetities, e.d. zonder daar ook maar een cent voor te krijgen of een andere vorm van vergoeding/ waardering. Want ja “Je hebt toch hart voor je leerlingen of voor het vak? Iedereen doet het!”. Waarom eisen we dat niet, waarom durven we dat niet? Oh ja, bij dans steek je natuurlijk je hart, ziel en zaligheid in je werk en daarbij op een kenau manier vragen om geld voelt bijna schizofreen aan. Dansers zijn gevoelsmensen, je stelt jezelf kwetsbaar op en het zakelijke, ach dat moffelen we wel even onder het tapijt. Bovendien, bijna niemand doet het en hierdoor voel je je niet alleen kwetsbaar, je bent het ook echt. Wat dus eigenlijk gebeurt is dat sommige dansinstellingen zich gedragen alsof je bij hen in loondienst bent, waardoor zij in principe de touwtjes in handen hebben. Maar als het puntje bij het dansante paaltje komt, liggen alle verantwoordelijkheid, alle kosten en zorg bij jezelf als zzp’er. Jij bent zelf verantwoordelijk voor je eigen gezondheid, je pensioen, je belasting, je vakantiegeld, etc.

someecards raiseDo you want to be right, or do you want to be happy?
Er zijn geen richtlijnen voor wat je zou moeten verdienen als dansdocent of danser en zo verschillen de tarieven en de afspraken gigantisch. Dit is niet alleen oneerlijk, dit maakt het werken in de danswereld voor velen onaantrekkelijk en onrustig. Een opdrachtgever gaat bovendien echt niet tegen je zeggen: “Hey zou jij je tarief niet eens verhogen?”. Ik moet natuurlijk ook niet vergeten dat als jij wel een van de weinigen bent die als ‘correcte’ zzp’er zelf een uurtarief bedacht hebt en dat eist, dat er voor jou vele, vele anderen zijn die voor minder willen werken en zó aangenomen worden, ook al zijn ze bijvoorbeeld minder gekwalificeerd of minder ervaren dan jij. Ik kan dus wel zeggen dat je meer moet eisen, maar ook ik weet dat je hierdoor kans loopt om te verdwijnen bij de Van Haren als verkoper in plaats van op de planken of in de dansstudio, alleen omdat je bij je financiële eis bleef. Zoals Dr. Phil altijd zegt: “Do you want to be right, or do you want to be happy?”. Geen werk = geen geld, dus daar wordt natuurlijk niemand beter of gelukkiger van. Ook zijn er veel smoesjes in salarisgesprekken die we als zzp’ers niet meer zouden moeten accepteren. Ik heb vaak genoeg gehoord “Ik betaal iedereen dit tarief”. Jij bent niet iedereen. Punt. Of “We hebben geen geld om je meer te betalen”. Dan is het natuurlijk maar de vraag of je daar moet gaan of blijven werken, want de kans dat (tenzij er ineens een loterij wordt gewonnen) een dergelijk dansbedrijf je binnen één of twee jaar, wél zou kunnen betalen wat je hoort te krijgen, is natuurlijk klein. Ik weet nog wel vanuit werk dat ik deed in loondienst, dat je als je een jaar ouder bent geworden, je procentueel in salaris omhoog gaat. Ook heeft de inflatie invloed, maar van beide zaken merken ik en vele danskunstenaars niets in hun uurtarief. Treinkaartjes worden elk jaar duurder, de krant wordt duurder, kaas wordt duurder. Maar nee hoor, dansers en dansdocenten blijven vaak hetzelfde tarief krijgen ondanks dat bijvoorbeeld dansscholen hierdoor ook elke jaar een hoger tarief hanteren. Hoe vreemd is dat? Je wordt ouder, je volgt een bijscholingscursus, nope, het tarief blijft hetzelfde. Zoals ik in het NRC artikel las is het heel simpel, je werkt ergens (langer), je hebt dus meer ervaring, je bent meer geld waard en dus moet je je uurtarief verhogen.

iStock, ballet photoOproep aan opleidingen
Er zijn altijd mensen (in mijn ervaring vooral mannen) die minder moeite hebben met een meer zakelijke mindstate en dus een onderhandelingsgesprek met meer overtuiging in zullen gaan. Ik voel me niet sterk, maar ook slecht opgeleid over mijn rechten als zzp’er. Want ja, waar heb ik eigenlijk recht op, wat ‘hoor’ ik eigenlijk te verdienen? Ik vind dat dansopleidingen haar studenten niet genoeg opleiden, opvoeden en vooral zelfvertrouwen geven als het gaat om het regelen van de financiën. Jarenlang zweten om de beste grand jetées te kunnen doen en aanleren, maar ondertussen elke dag schraal doen in de supermarkt en met moeite een keer per jaar op vakantie kunnen gaan. Het gaat om het gemis van zelfvertrouwen, maar ook om kennis van hoe de danswereld op zakelijk vlak werkt. Ik ben een paar jaar als een mak schaap bij dansscholen gaan werken, zelf gaan dansen in projecten, genietend van het vak en blij om überhaupt aan het werk te zijn. Vaak onbetaald of onderbetaald. Maar ik kan de bittere nasmaak van mijn eigen financiële wanbeleid niet langer wegslikken. Vooral omdat ik omringd wordt door niet-dansers die werken op een kantoor e.d. en mij confronteren met hoe slecht het gesteld is binnen de danswereld, maar vooral hoe slecht ik ben voor mezelf. Het is niet alleen hard werken, zowel fysiek als emotioneel en juist hierom vind ik dat er meer tegenover moet staan. Ik woon samen, maar als ik ondanks de vele uren die ik maak, van alleen mijn eigen salaris had moeten rondkomen, dan had ik dit artikel nu geschreven vanuit een redelijk krokante studentenkamer. Just saying.

awesome_hotdogEigenwaarde en durven
Nu hoop ik dat je, net als ik, na gaat denken over wat je waard bent als danskunstenaar. Door de overheid wordt er van ons verlangd dat we gaan ondernemen en sommigen zetten daar goede, succesvolle stappen in. Maar nog een te grote groep gaat akkoord met iets waar ze allang nee op hadden moeten zeggen en zelfs lachend van hadden moeten weglopen. Zoals ik in NRC ook las gaat het erom dat je moet beginnen met jezelf als ondernemer te zien, niet als iemand die werkt in een verkapte loondienst. “Als je altijd maar ja zegt tegen opdrachten en tariefvoorstellen, doe je jezelf tekort en ben je bovendien geen echte ondernemer”. Mijn advies? Speel open kaart met je opdrachtgever, geef aan dat je meer waard bent en kom in dat geval ook met sterke punten waarin je je werkervaring, opleiding, motivatie en kwaliteit van geleverde diensten duidelijk maakt. Bepaal zelf het tarief, laat het niet meer afhangen van de opdrachtgever, maar blijf open voor compromissen zonder je eigen financiële gezondheid uit het oog te verliezen. Verhoog je tarief elk jaar met de inflatie, dat doet elk gezond bedrijf. Als je nog een dansopleiding volgt, eis een cursus/workshop voor zakelijk onderhandelen en hoe je je leven financieel goed kan organiseren zodat je straks niet voor verrassingen komt te staan of gedemotiveerd raakt. Juist de demotivatie zorgt ervoor dat veel mensen na een paar jaar besluiten uit de danswereld te stappen en ander werk te gaan doen. Zo zonde!
Freelancers kunnen investeren in een cursus onderhandelen. Blijf praten met elkaar en niet geheel onbelangrijk, ondersteun elkaar in de wens om een eerlijker tarief te krijgen. Als jij binnen een dansschool die enige bent die een eerlijker tarief verlangt, dan heb je minder kans van slagen. We moeten de handen ineen slaan en onze kwaliteiten in ons salaris terug gaan zien. Als een opdrachtgever weigert tegemoet te komen in jouw (neem ik aan) redelijke wensen, dan is het misschien toch maar beter om te besluiten ergens niet te werken. Denk aan je eigenwaarde, hoe erg je ook houdt van dans. Je werkt om te leven, je leeft niet om te werken. Ik in ieder geval niet (meer).

Wat zijn jouw gedachten over dit onderwerp? Hoe denk je dat de situatie voor dansers zou kunnen verbeteren?

Op de hoogte blijven van alles rondom Dance Talk? Hier kun je me vinden:

X Twitter: @Dancetalk_Blog
X Facebook: Dancetalk
X Instagram: Dancetalk_nl

 

facebooktwittergoogle_pluspinterest

28 reacties

  1. Je hebt zo gelijk en zo ervaar ik het ook! Aub laten we met meer dansers/docenten zo gaan denken en echt redelijke tarieven eisen. Het is zo hard werken voor vaak niet veel geld. Pensioen opbouwen, Verzekeringen betalen, blessure of ziek geen inkomsten dus genoeg verdienen om een buffer op te bouwen enz… enz… Tijdens repetities/ voorstellingen geen geld vragen en gratis dagen meehelpen wat niet erg is je doet het voor de passie maar een vergoeding of een redelijk tarief krijgen zou heel erg fijn zijn. Richtlijnen komen wat we mogen eisen en liefst zoveel mogelijk mensen in de dans zich daaraan houden en niet onder die tarieven gaan werken. Dat verziekt de markt. Zoveel herkenbaar in je verhaal! Supergoed dat je dit aankaart!!! Grtz

  2. Laura van Helden - Dijkman Dulkes

    En nog een tipje: deze ijzersterke columns verkopen aan een leuk dans magazine??!!

  3. Wow!! Zulke sterke woorden!! Het is zo herkenbaar voor mezelf en ook voor anderen door de verhalen die ik om me heen hoor… Hoe vaak ik ook moet uitleggen dat we er echt niet ‘filthy rich’ van worden en dit vak met ons hart doen, het blijft een raar gebeuren dat het zo is, was en wellicht zal blijven… Wanneer gaan de ogen eens open van werkgevers die deze eigenlijk het liefst gesloten houden? Wie weet zou dit stuk eens gepubliceerd moeten worden en anders moet het zeker het hele internet over ;-p! Dank voor dit stuk :D

    • LisaDanceTalk

      Dank voor je reactie. Heel fijn om te horen! Ik hoop dat dit mensen in het werkveld inspireert en voor werkgevers een goede wake-up call is.

  4. Well said! Ben overigens geen danser, maar ondernemer. En wat je beschrijft, speelt voor een veel grotere groep pro’s dan alleen dansers en danseressen. Helaas. Je reikt rake oplossingen aan. Ik zou er nog één aan toe willen voegen: verwacht niet alle rollen van jezelf. Als je al danseres bent, en je hebt vast nog een paar rollen in het leven (vriendin, partner, collega, zus, dochter, etc), dan kun je er ook voor kiezen voor de rol van zakenvrouw een “reismaatje” te vinden. Iemand die goed begrijpt wat je doet, jouw waarde goed kan inschatten. En die je helpt zakelijk hard te zijn. Voor jezelf en voor de mensen met wie je zaken doet. Coach-achtig, maar super concreet. Er zijn voldoende mensen die je daarmee kunnen helpen. Voor veel ervaren ondernemers is de beschreven worsteling er één die ze beheersen. Zoek ze op, want ze hebben geen idee dat je worstelt en ze helpen je graag. Voetballers hebben een zaakwaarnemer, waarom danseressen niet? Keep it up! Groeten, Robbert.

    • LisaDanceTalk

      Dank je Robbert, fijne reactie en je komt met waardevolle input. Als danser of dansdocent ben je heel zelfstandig, wat vaak ook eenzaam is, maar er dus ook voor zorgt dat we minder geneigd zijn hulp te vragen aan anderen of iets samen aan te pakken. Jouw input is erg praktisch en daar moeten we zeker wat mee.

  5. De clou: Je hoeft (gelukkig!) niet overal in uit te blinken. Wees een ondernemer, zoek wat hulp bij de rollen waar je zelf niet in uitblinkt. Bouw jouw eigen dansbedrijf, een business die om jouw prachtige talent draait. En besteedt jouw eigen tijd zoveel mogelijk aan jouw energiegevers, de rollen waar je in schittert.

  6. Beste dandocenten,

    ten eerste complimenten voor het stuk, erg goed geschreven. Graag zou ik ook de andere kant van het verhaal willen laten horen. Ik ben gediplomeerd dansdocent (HBO) en heb sinds 15 jaar mijn eigen ballet-, dansschool. Ook ik betaal mijn docenten 25 euro per uur en 20 euro per uur als ze geen diploma hebben. Het liefst zou ik ook de tarieven willen betalen waarvan ik soms hoor die ze in Amsterdam krijgen (zoals wel eens 50 euro per uur). Maar dit is voor mij gewoon weg totaal niet haalbaar. Mijn studio is niet heel groot, dus met 13/15 leerlingen zit het gewoon vol anders kunnen ze niet meer dansen. Na aftrek van de docent, inkomstenbelasting, huur zaal, reclame, accountantskosten, onderhoud, btw en nog tig dingen, mag ik blij zijn als ik uberhaupt winst maak. Mijn studio is niet groot, maar ik heb zo’n 50 lesuren op het rooster staan, ik ben 7 dagen per week geopend en werk zo’n 70 uur per week (waarvan 30 uur lesgeven, voorbereiden, administratie en schoonmaken). Ik verdien hier mee hoera 1200 euro per maand. Een lachertje dus, als je bedenkt dat ik met een 38 urige zittende baan een heel stuk meer zou verdienen. Waarom doe ik het dan? Inderdaad liefde voor het vak, voor de leerlingen etc. Mijn lestarieven verdubbelen heeft echt geen zin, er komt dan geen enkele leerling meer omdat ze dat dan niet kunnen betalen. Maar fair is fair, ik wist van tevoren dat ik niet rijk zou worden met dit vak. Er bestaat al jaren de NBOB de branceorganistatie voor balletscholen, die pleiten voor een gezond ondernemersklimaat met gediplomeerde docenten. Een daadwerkelijke oplossing voor het probleem zie ik ook niet zo snel, dat geef ik toe. Ik zou mijn docenten met liefde meer willen betalen, maar eerlijk waar het gaat niet. Ook ik heb inmiddels een pensioenopbouw van 0 (help) en de kracht van mijn balletschool zit juist in de persoonlijke aanpak (dus niet een megazaal met 50 leerlingen erin). Ik wens iedereen succes en hoop inderdaad voor een oplossing voor iedereen! Groetjes Debbie!

    • LisaDanceTalk

      Dank voor je ontzettend eerlijk reactie en voor een inkijkje vanuit de werkgever. Ik begrijp de situatie die je omschrijft erg goed en dan is het begrijpelijk dat daar geen dik salaris voor de docenten tegenover staat. Natuurlijk zijn de voorwaarden voor het werk, de sfeer, de collegialiteit en de band die je hebt met elkaar ook ontzettend van belang. Je houdt daar zelf zo te horen al veel te weinig aan over. Vreemd eigenlijk he? Een ieder die 70 uur per week werkt in een andere branche zou in een andere veel gunstigere financiële situatie zitten. Voor mij is het al fijn om te lezen dat je qua tarief wel onderscheid maakt tussen een wel en niet gediplomeerde docent! Dat gebeurt al te weinig.

  7. Echt goed!! Dit is precies het gene waar ik twee weken geleden ook mee zat was. Ik ben dan acteur, maar deze financiele situatie is niet heel anders en zeer herkenbaar. Het is ook lullig dat veel van de acteurs bij de theatergroep waar ik werk, binnen zijn gekomen als stagaire. Die weten vaak van toeten noch blazen. Wanneer ze zijn afgestudeert denken ze dat dit een normale gang van zaken is, dat je achteraf pas contracten krijgt, dat het nog maar afwachten is was je krijgt. Geen geld voor de repetities van een reprise. Ik was het ineens zo zat. Ik ben eens gaan kijken hoe of de wat. Heb een klachtbrief gestuurd naar het bestuur, en met mij andere zodat het wat sterker stond. Het feit dat ik mijn mond heb opgetrokken heeft me wel 800,- extra opgeleverd. Ik voelde me eindelijk gehoord. Dus mensen, kaart het aan als het al een tijdje loopt, neem jezelf serieus. Hou het bij jezelf. Nogmaals hele toffe collum!

  8. Heerlijk artikel! Prachtig omschreven en ook weer een reality-check gekregen.

  9. Phyllis Kneefel

    Bedankt Lisa Kapan voor je geweldige artikel en wat mooi dat je jezelf bloot durft te geven.
    Het is een realistisch, pijnlijk en confronterend reflectie van het werkveld. Het is mooi en zeker waar hoe je alles omschrijft. Ook ik sta (pas sinds een jaar) voor mezelf op, wat soms echt heel erg moeilijk is, maar waar ik zo veel gelukkiger van wordt. Ik volg naast mijn chaotische en drukke privé/werk/allesineen-leven veel cursussen van onder andere de KVK, Cultuur en Ondernemen op zakelijk en administratief gebied om helderheid te creëren van mijn waarde in de huidige en toekomstige markt en niet afhankelijk te hoeven zijn van anderen, ook ik ben al enige tijd ZZP’er, pas wanneer je zelf écht de touwtjes in handen neemt weet je wat het zelfstandige bestaan betekent en is.

    Ik heb vaak met de de vraag gezeten of er niet een landelijke richtlijn dient te komen, bijvoorbeeld door de NBDK. Toch heb je dan weer het probleem dat dansscholen e.d. zeggen dat zij daar niets mee te maken hebben. Ik ben er achter gekomen dat niet alles over 1 kam geschoren kan worden en dat kan ook niet want elke danskunstenaar is anders en heeft zo zijn/haar eigen kwaliteiten. Het is goed om je waarde te kennen en een prijs te vragen wat realistisch voor jouw situatie is.

    Toch snap ik het verhaal van Debbie Huson ook erg goed. Misschien moet er een middenweg komen, misschien ook niet. Misschien moet er een nieuw verdienmodel komen binnen Kunst & Cultuur en Educatie, misschien ook wel niet. Mocht ik er een ingeving over krijgen zal ik deze absoluut delen.
    Voor nu ben ik al erg blij dit prachtige artikel te lezen en te beseffen dat we met alle danskunstenaars die zich op wat voor een manier dan ook verbonden voelen met dit artikel toch een sterk draagvlak kunnen creëren!

    Groet Phyllis

  10. Heel graag voeg ik mijn mening ook toe. Netzoals debbie huson heb ik ook een eigen dansstudio en kamp met exact dezelfde ‘problemen’ als Debbie. Het gaat niet om onwil maar onmacht…. ik zou met liefde docenten meer willen betalen maar dat gaat domweg niet. Ook ik werk veel meer dan fulltime en ook ik verdien zelf rond de 1200 euro per maand. Docenten die bij mij lesgevwn verdienen omgetekend behoorlijk meer per uur dan ikzelf….!
    Tenslotte het loondienst verhaal: mijn ervaring is juist dat ik het netjes wilde regelen en loondienst aanbood maar dat werd juist afgewezen door de docenten. Ze wilden zelf veel liever als zzper asn de slag…. tja….
    Ik kan echt naar eer en geweten zeggen dat ik absoluut doceten niet “gebruik” zoals in het artikel wordt gesuggereerd. Maar ik weet niet hoe het op andere dansscholen gaat. Ik kan alleen voor mijzelf spreken.

    Ik maak ook onderscheid tussen wel en niet gediplomeerd.

  11. Hi Lisa,

    Bedankt voor jouw artikel, ik hoop dat je hiermee veel mede(kunstenaars) helpt om financieel verder vooruit te komen.
    Waar ikzelf heel veel aan gehad heb in het verre verleden is een grappige Indier uit Amerika Ramit Sethi
    Dit is een filmpje waarin hij vooral ingaat op freelance (fotografie)kunstenaars en hoe je als freelancer meer geld kunt verdienen. Voor mij destijds erg nuttig wellicht voor jou ook.
    https://www.youtube.com/watch?v=2tsJ_-yINxs
    Tot slot moet ik melden dat ik het absoluut NIET eens ben met vergoeding voor behaalde diploma’s.
    Mijn mantra is “Hire for attitude & train for skill” vaardigheden kun je aanleren maar karakter en instelling staat vaak vast.
    Ikzelf heb een paar ongediplomeerde docenten op free lance basis in dienst die vele malen beter kunnen doceren dan ervaren docenten met een HBO dans diploma op zak.
    Vaak hebben ongediplomeerde dans kunstenaars en of docenten een hele andere kijk op de kunst en komen van buitenaf met een hele andere benadering wat weer geniale oplossingen en creaties met zich meebrengt.
    Voormalig artistiek leider Eddi de Bie van Amsterdamse Hogeschool Jazz Musical is er zo eentje geeneens een dansopleiding wel decennia lang directeur geweest, huidig artistiek leidster van de Jazz afdeling bij AHK heeft ook geen dansopleiding gehad.
    Naar mijn mening is een combinatie van talent, hard werk, en de juiste attitude de bepalende factoren voor de hoogte van het salaris.
    Wat vind je van het idee om docenten “naar rato” te betalen? dus naar het aantal leerlingen die zij hebben en weten te houden in hun specifieke les?

    Met vriendelijke dansgroet,
    Kwok One

  12. Hoi!

    Ik heb dit artikel met veel interesse gelezen en ik kan me deels hierin wel vinden, maar ik heb het idee dat er iets meer aan de hand is dan alleen maar werkgevers die weinig willen betalen. Zelf heb ik met veel lol en enthousiasme lesgegeven bij Debbie Huson die al vele jaren voordat ik mijn carrière begon een balletstudio runde.

    Toen ik begon met dansen waren er in mijn regio een paar plekken om naartoe te gaan. Dit zorgde voor stabiliteit op de scholen en was er qua financiën meer bestedingsruimte. Tegenwoordig schieten zogenaamde “dansscholen” uit de grond als onkruid. Mensen zonder kapitaal doen gewoon maar wat, zonder goed businessplan of duidelijke marketingstrategie. Niemand hoeft meer een diploma te hebben, er worden tegenwoordig overal en nergens ruimtes omgedoopt tot dansstudio etc. Iedereen die kan dansen denkt vaak ook automatisch dat ze ook les kunnen geven. DIt is natuurlijk onzin, want als je een aardig stapje kunt dansen betekent nog niet dat je het goed kunt overbrengen op andere mensen.

    De reden van deze verschuiving is de constante stroom van talentenshows zoals so you think you can dance etc. Natuurlijk kunnen deze mensen geweldig dansen, maar ik heb meerdere lessen gezien van deze dansers (die werden ingehuurd bij evenementen voor workshops) die ver beneden peil waren. Vervolgens worden deze mensen overal in het land ingezet als marketingtool (omdat ze op tv zijn geweest en dan wel goed moeten zijn!) om kleine dansschooltjes leven in te blazen. Meestal houden deze schooltjes geen stand, maar als de gerenommeerde dansscholen de concurrentiestrijd in het begin al hebben verloren is de kans klein dat de leerlingen zullen terugkeren als hun “nieuwe” dansschool toch onderuit gaat.

    Ik ben helemaal niet vies van een beetje concurrentie, maar mensen hangen teveel aan status (deelname aan SYTYCD brengt schijnbaar een bepaalde status met zich mee) en daarbij gaat kwaliteit en ervaring (wat betreft lesgeven) heel gauw verloren.

    Ik heb in 14 jaar dat ik docent ben deze markt heel snel zien instorten. Daar bovenop komt de crisis en dan blijft er helemaal weinig over voor dansscholen zoals die van Debbie of Olga. Mensen kunnen het niet meer betalen. Er zijn geen cultuursubsidies meer voor regulier onderwijs en voor stichtingen die zich al tientallen jaren inzetten voor de danswereld en de dansdocent/danser is daar uiteindelijk de dupe van.

    Vrij snel leerde ik al dat deze markt niet stabiel genoeg was om mijn brood in te verdienen, dus ik heb in mijn bedrijf een onderdeel toegevoegd wat het goed aanvult, maar de vraag is hoe lang het gaat duren voordat ook deze markt verziekt wordt.

    We shall see….

    • Om mijn verhaal compleet te maken: Door het overschot aan dansscholen heeft de klant teveel keus en gaat de markt kapot, want de dansscholen zien hun leerlingenaantal sterk dalen, maar de docentenfee blijft gelijk. Dit resulteert in een simpele rekensom waarvan de uitkomst voor alle partijen negatief is! Scholen kunnen docenten niet hun gevraagde fee meer betalen, kwaliteit gaat achteruit etc.

    • LisaDanceTalk

      Dank voor je input Tim. Ik denk dat je hiermee zeker punten aankaart die laten zien dat de omvang van de situatie nog groter is dan hoe ik het geschetst heb en dan hoe sommige mensen denken. Ook ik zie in mijn omgeving (en via social media) vele SYTYCD finalisten workshops voorbij komen, maar ben er nog nooit zelf bij geweest. De slechte kwaliteit verbaast me helaas niets. Ik weet wel ongeveer van de bedragen die zij krijgen, en aangezien ze celebs zijn staan daar veel hogere vergoedingen tegenover dan als je simpelweg met je academie diploma komt. De ‘dans op tv’ trend heeft dus nog meer negatieve gevolgen dan wat ik al eerder hier beschreven heb (zie de artikelen ‘So You Think You Know Dance 1&2′). Dit alles draagt dus inderdaad bij aan het onderbetalen van docenten en dansers. Hoe langer deze discussie voortduurt op Dance Talk en erbuiten, hoe meer ik me afvraag hoe deze situatie kan verbeteren. Het probleem zit dus niet alleen bij de werkgevers van dansinstellingen, maar in wezen bij de gehele danscultuur in Nederland. We hebben veel om over na te denken..

      • Hoi Lisa,

        Ik heb even je artikelen over dans op tv gelezen en ik geef je helemaal gelijk. Mensen worden eenzijdig gevoed door de media en aan de ene kant is het goed om dansers een kans te geven, maar aan de andere kant wordt het de nieuwe generatie wel heel gemakkelijk gemaakt met dit soort platforms. Het is allemaal 1 grote bubbel waar veel dansers die naar deze programma’s kijken in leven.

        Wat betreft de toekomst van dans in Nederland denk ik dat we overgeleverd zijn aan de media. In de fitnesswereld is het Zumba die overal en nergens zich tussendoor duwt en pretendeert met hun Zumb step beter te zijn dan de mensen die Step zelf groot hebben gemaakt. De echte professional wordt opzij gezet en zwart gemaakt door een modeverschijnsel. Dat is heel beledigend voor mensen die daar keihard voor hebben gewerkt om zover te kunnen komen. Tegenwoordig krijg je met een gestandaardiseerd groepslesprogramma al je choreo hapklaar geleverd elk kwartaal en hoef je zelf niets meer te doen.
        Dat geldt met dit soort dingen ook voor de dansers van de “oude stempel”. Ik klink heel oud als ik dat zeg, maar het is nou eenmaal een feit dat toen ik begon met lesgeven er nog geen Urban opleidingen bestonden en ik het maar allemaal zelf uit mocht zoeken.

        De talentenjachten zullen ooit (hopelijk heel snel) de interesse van de massa verliezen en ik hoop dat daarmee ook de rust terug zal keren in de danscultuur. In die tussentijd zou het best wel eens zo kunnen zijn dat door alle problemen die eerder zijn beschreven deze hele wereld echt volledig uit elkaar klapt en alleen de sterksten zullen blijven staan. Hopelijk wordt dan eindelijk het kaf van het koren gescheiden en houden we de mensen over die daadwerkelijk een goed en stevig fundament vormen voor de danscultuur zoals ik hem ooit heb gekend!

        Ik wil je trouwens complimenteren met deze site, je schrijft erg onderhoudende artikelen die heel herkenbaar zijn voor velen! Keep up the good work!

        Groetjes,

        Tim

  13. Pingback: OPROEP: Zakelijke training voor freelance dansers/ dansdocenten! | Dance Talk

  14. Super interessant! Totaal mee eens. Als je het zo uitlegt en leest dan is het eigenlijk heel logisch. Je hebt me echt aan het denken gezet. Thanks!

  15. Pingback: In het dansseizoen een ster, in de zomer een loser | Dance Talk

  16. Pingback: DE WORKSHOP! | Dance Talk

  17. AMEN…. helaas blijft het waarschijnlijk altijd liefdewerk oud papierouettes.. Tja en dan durven mensen nog te vragen en wat doe je overdag?

  18. laten we een vakbond op richten , de FNplie Bondgenoten ;)

  19. Het probleem bij de kassa van Albert Heijn is reëel, de achterliggende problematiek is veelkleurig. In sneltreinvaart een aantal punten. Als ik alles ga uitdiepen is het minimaal een stevige spreekbeurt.

    Een teruglopende belangstelling in dans – het is een hardnekkig bijgeloof. Ruim een decennium geleden kwam het thema al aan de orde bij een vergadering van de directeuren van de gezelschappen. Ik zat daar met een nog enigszins duffe kop na een zaterdagnacht temidden van duizenden dansende mensen bij een party op de Hemkade en maakte desalniettemin de helderste opmerking: er is een enorme passie voor dans, mogelijk minder in dat wat en hoe wij het aanbieden.

    Het gedonder begint al bij de opleidingen. Geheel onverantwoord hebben het MBO en het HBO richtingen aangeboden die fancy waren, studenten trokken, maar waarvan je je op voorhand al kon afvragen of het ook veel mogelijkheden zou bieden.
    Ga je in je opleiding voor uitvoerend danser dan moet je én steengoed zijn én bereid om alle offers te brengen qua reizen, werk en wonen. Een relevante vraag: hoe verhouden de dansdocenten zich hiermee? Niet alle hout is timmerhout.

    Geld. Het is begrijpelijk dat je hier een punt maakt uit praktische overwegingen. Maar ik denk dat het niet / bijna nooit het voornaamste punt moet zijn. Er zijn overwegingen waar je naar toe wilt, hoe je wilt werken.

    Een groot deel van de problemen zitten in de sector. Gemeentelijke instellingen verkeren in financieel zwaar weer, en dat vergt alle aandacht van het management. Voorlopig hoef je daar niet veel van te verwachten.

    Dan is er de particuliere sector van balletscholen die vaak stuitend amateuristisch is. Een school met één studio, vergeet het, er is nauwelijks break even mee te draaien. Ziehier het archetype van de vergrijzende balletdame met knotje en met de jaren een hoge mate van eigenzinnigheid en klaagzangen over de wereld om haar heen. Over de motivatie van de kinderen van tegenwoordig, de houding van ouders, het fenomeen streetdance etc. En o ja, jongens verplicht in een zwart broekje met wit t-shirt. I’d rather die. Het zijn mooie voorbeelden als je van een beetje theater houdt. Het zijn ploeteraars en hun uitnodiging aan jou is om te komen werken in hun wereld: ploeteren dus. Zelf gekozen armoede.
    Een boude uitspraak: als je school sinds het begin van ‘So You Think You Can Dance’ niet met een procent of twintig is gegroeid heb je als ondernemer kansen laten liggen. (Ik houd persoonlijk niet van SYTYCD maar dat terzijde. Het is wel reclame.)

    Dit creëert vanuit jouw optiek wel een groot probleem. Er zijn niet veel scholen die hun zaken zelfs maar redelijk voor elkaar hebben.

    • LisaDanceTalk

      Dank voor je uitgebreide respons en interessante standpunten. Ik snap erg goed wat je bedoelt. Het probleem, zoals jij ook schetst, is erg complex. Al helemaal met betrekking tot dansopleidingen zou een andere, meer realistische aanpak/ insteek beter zijn. Maarja, daar verdienen zij dan weer minder geld mee..

  20. Pingback: Verslag van de Dance Talk workshop | Dance Talk

  21. Pingback: Step Up All In: 2 uur verloren levenstijd die ik nooit meer terugkrijg | Dance Talk

  22. Pingback: Newsflash: nieuwe CAO Dans én aanpak misstanden danswerkveld | Dance Talk

  23. Pingback: Bekend van… niets | Dance Talk

  24. Pingback: Dansers Dillema #2: de onbetaalde factuur | Dance Talk

  25. Pingback: 9 redenen waarom jij meer moet dansen | Dance Talk

  26. Hallo Lisa,

    Vanuit de aard van mijn bedrijf kom ik bij een groot aantal balletscholen in Nederland over de (ballet)vloer, en praat ik met veel al dan niet afgestudeerde of gediplomeerde dansdocenten. Wat ik hier voorbij heb zien komen aan commentaren en ideeën is vanuit beide kanten de school eigenaar en de docente veel voor te zeggen. Voor de eigen school eigenaren is het nergens een vetpot.

    Dit heeft met een aantal zaken te maken, ten eerste is er nergens in Nederland een gemeente te vinden die rekening houd dat er uberhaubt een balletzaal moet komen. Dus geen rekening in het bestemmingsplan , en geen rekening met de locaties. Je mag als balletschool houder in je handjes knijpen als een een mooie locatie weet te scoren zodat de school de uitstraling heeft die je wilt hebben, en dan zijn huren van 3000 euro per maand vrij normaal.

    Omdat de locatie er eigenlijk niet voor geschikt is, moet je veel investeren om het een beetje toonbaar te maken. Het vervelende is dat deze investering terug moet worden verdient, en dan komen we bij een groot probleem van de school houders, zij mogen niet meer dan een heel klein deel van hun BTW terugvragen.Dit door de regeling van btw vrijstelling voor de kinderlessen die door de NBDK en de FNV kunstenbond zijn geregeld voor de balletscholen met de belastingdienst. Een rekenvoorbeeld : als je een balletschool wilt starten , en je wilt de zaal waar je lesgeeft kopen Stel het pand kost 250.000 euro dan moet je bij aanschaf als balletschool 21 % btw betalen dat is zonder verbouwingskosten 52500 euro. Elk ander bedrijf mag dit volledige bedrag een maand later terugvragen behalve de balletscholen .want ze innen geen btw van hun kinderlessen.

    Het gevolg is dat er maar heel weinig scholen echt eigendom zijn van de schoolhouders. Dus er moet elke maand huur betaald worden. Terwijl als je een eigen gebouw hebt, je de hypotheek aflost en uiteindelijk geen hypotheekkosten meer hebt van je gebouw. Hierdoor ontstaat er voor de balletschoolhouder ruimte om de docenten meer te betalen, en bovendien doordat het gebouw van de schoolhoudster is kan zij als ze met pensioen gaat haar school overdoen.
    Diegene die het overneemt kan dan het gebouw de eerst 10 jaar huren en vervolgens kopen. Hierdoor heeft de oude schoolhoudster een pensioen en dit kan natuurlijk herhaald worden.

    Een zaal heeft een bepaalde grootte, en je kunt dus niet oneindig mensenproppen, bovendien zal ieder goed opgeleide docent het beamen dat je met 15 tot 20 man wel de taks hebt bereikt om goed te kunnen corrigeren.

    De verdienste van de docent moet uit die leerlingen komen waaraan zij lesgeven. Dit kan zolang de leerlingen blijven.Ik zal misschien een aantal docenten tegen de schenen schoppen, maar er niemand zo betrokken bij het aantal leerlingen als de eigenaar van de school. Als er als dansdocent leerlingen uit je les vertrekken en je hebt een vast contract, dan is het jammer , maar het beïnvloed niet je verdienste , maar wel rechtstreeks de verdienste van de school eigenaar. Als zo’n les dan terugloopt onder de 8 mensen, dan verliest zij alleen maar geld.

    Je kunt dus als schooleigenaar winst draaien als je lessen goed gevuld zijn, maar als je meer aanmeldingen hebt, dan kan je niet blijven proppen en moet je een nieuwe les beginnen . Stel je hebt 20 aanmeldingen dan heb je een klas van 15 en een van 5 . Op die vijf man verlies je totdat er genoeg aanmeldingen zijn , maar moet je wel de docent vol betalen. Natuurlijk ondernemers risico ,maar alle docenten moet wel in het achterhoofd houden dat de mensen die dit risico nemen wel degene zijn die de banen creëren. Want van de CKV s moet je het in een crisis economie niet hebben. Ik kan er al zo 10 opnoemen waar de gemeente de subsidie gestopt heeft en de boel gesloten is.in de afgelopen 5 jaren de docenten op straat stonden

    Ik begrijp vanuit vanuit de dansdocenten dat je goed betaald wilt worden voor het werk dat je doet en dus is de vraag voor een goed loon gerecht. maar als je als bv ZZP er 25 euro per uur krijgt en je hebt 25 uur per week , dan heb je toch wel zonder aftrek van alles een inkomen van 2500 euro per maand.
    En nu komen we op het grote probleem van de docenten er zijn er teveel. toen de MBO opleidingen nog niet bestonden, kwamen er van de HBO opleidingen tezamen 25 afgestudeerden per jaar. ( van de docenten opleiding.) Nu komen er meer dan 300 per jaar op de docenten markt. Dan is het vinden van genoeg uren erg lastig en red je het niet als je maar 10 uren hebt totaal in de week.
    Het grappige is dat als er teveel tandartsen zijn , er van de overheid een stop op de studie wordt gezet, terwijl er voor dansopleidingen totaal niet naar gekeken wordt.

    Ik denk dat er aan beide kanten zowel voor de docenten als de schooleigenaren nog erg veel aan regelgeving zou kunnen worden verbeterd, maar het allerbelangrijkste is dat beide elkaars problemen zien , en serieus nemen.

    • Beste Dick,
      Wel eens geprobeerd om 25 uur dansles te geven per week?
      Dat houd je niet zo lang vol. (En er komt nog voorbereidings-, reistijd, trainingstijd en hersteltijd bij kijken.) ;-)

    • LisaDanceTalk

      Hallo Dick,

      Dank voor je uitgebreide reactie. Ik hoor wat je zegt en snap het punt heel erg goed vanuit de eigenaren van dansscholen. Inderdaad geen vetpot en ontzettend moeilijk om het hoofd boven water te houden. Ook ben ik het eens dat er veel te veel opleidingen zijn en dansers en dansdocenten af studeren, gelukkig worden er in de toekomst ook stappen gezet om dit aantal terug te dringen. De politiek is hier al mee bezig. Haalt niet weg dat het voor de meesten niet mogelijk is om 25 uur te werken, zowel fysiek als om het feit dat voorbereidingstijd hier ook nog bij komt kijken en er hierdoor in werkelijkheid werkweken van 42 uur (gemiddeld, of meer) gemaakt worden. Ander punt is dat het heel veel dansdocenten niet eens lukt om aan genoeg uren te komen door de hoge concurrentie, dus laten we het zo stellen dat die 2500 euro inderdaad meer dan prima klinkt, maar door velen bij lange na niet verkregen wordt.
      Voor beide kanten iets te zeggen, laten we dan ook hopen dat het in de toekomst voor beide kanten beter wordt.

Laat een reactie achter