NDT frontZomercursussen, danskampen, masterclasses extraordinaire, de meeste dansers trainen in de zomer door alsof er niets anders te doen is. Bij het Nederlands Dans Theater gaan ze echter een stapje verder dan de meeste dansgezelschappen en organiseren ze elke zomer de beroemde Summer Intensive. Hierin worden professionele dansers van over de hele wereld, twee weken lang volledig ondergedompeld in de stijl van het gezelschap en volgen ze een zwaar, maar uniek trainingsprogramma. Niet voor niets doen er elk jaar gemiddeld 500 mensen (!) auditie om toegelaten te worden, van waaruit de beste 60 dansers gekozen worden. Ik was een hele dag aanwezig om de sfeer te proeven en te kijken of de hype terecht is… kijk je mee?

Het programma
Tijdens deze editie van de Summer Intensive worden 60 dansers van 4 t/m 16 augustus volledig ge-NDT’t (is dat een woord?). Tijdens het zware programma leren de dansers in drie leeftijdsgroepen (groep A, B en C) repertoire van het gezelschap dansen, ontwikkelen zij hun eigen creativiteit, volgen ze technieklessen en treden ze uiteindelijk op tijdens een eindpresentatie waarin geleerde stukken en eigen creaties aan het grote publiek getoond worden. NDT is hiermee een van de weinige gezelschappen die op deze manier haar deuren open zet en zo dansers de kans geeft hun repertoire eigen te maken, samen te werken met haar (beroemde) choreografen, docenten en dansers en, niet geheel onbelangrijk, geeft sommigen de kans om een stageplaats of contract bij het gezelschap te scoren. Een droom voor velen, wat zeg ik, iedereen.

NDT Summer intensive programmaSooner or Later
Bewapend met een notitieblok, een schema van de dag en een grijns waar de kat van Alice in Wonderland nog jaloers van zou worden, stap ik op een vroege dinsdagochtend de balletles in bij Studio 1. De stilte die er heerst wordt af en toe onderbroken door het geluid van rekkende dynabands die ingezet worden bij moeilijk uitziende stretches, het geluid van af en toe zuchten en gapen. Toch lijkt niemand erg vermoeid hoewel ze er al een volle week op hebben zitten, nee, de dansers zien er vooral vastberaden uit. Terwijl de balletdocent binnenloopt met een grappig statement shirt (op de voorkant staat ‘Sooner’, op de achterkant ‘or Later’), staat iedereen op en gaat de eerste les van de dag beginnen. Al vanaf het moment dat de eerste plié gemaakt wordt en de dansers met een eigen, creatieve port de bras de ruimte decoreren, is het duidelijk dat ik hier te maken hebben met talenten van het hoogste niveau. De balletdocent geeft vlijmscherpe correcties en leidt de dansers op hoog tempo door de oefeningen heen. Mijn gezichtsuitdrukkingen wisselen zich ook razendsnel af, van ongegeneerd met open mond kijken naar de fysieke mogelijkheden en concentratie van de dansers en het genot wat er vanaf spat, tot stiekem grinniken om de liedjes die de pianist speelt. Ongetwijfeld speelt hij de piano versie van Staying Alive en Eye of the Tiger om de dansers een hart onder de riem te steken. Niet dat ze het nodig hebben hoor, welnee, ze hebben allen de toewijding en motivatie van een tank lijkt wel. Met stalen gezichten, zonder veel tekenen van zweet, vliegen de dansers door de ruimte, draaien zonder blikken of blozen 5 pirouettes en passen de correcties (veelal over muzikaliteit, lengte in ledematen en dynamiek) van de toegewijde docent onmiddellijk toe. Dit was nog maar de opwarming bedenk ik me, als ik redelijk flabbergasted de studio verlaat.

NDT S.I.Pite
Een kwartier later beginnen de eerste repetities van de dag. Als eerst plaats ik mijn stralende persoontje in de studio waar de dames van groep A en B solo materiaal van een choreografie van Crystal Pite aangeleerd krijgen, onder leiding van NDT1 danseres Lydia Bustinduy. Zonder muziek of telling nemen de dansers samen met Bustinduy, eerder geleerde bewegingen door. De karakteristieke bewegingstaal van Pite, varïerend van loeistrak, naar vloeiend, hoekig en edgy, past goed bij de meeste dansers. Zonder vragen te stellen oefenen ze steeds weer dezelfde frase. Alles moet kloppen. Wat een druk bedenk ik me. Bustinduy geeft duidelijke instructies van hoe de bewegingen eruit moeten zien, maar ook hoe de overgangen in elkaar zitten en welke mentale aspecten er bij elk detail horen. Niets wordt aan de verbeelding overgelaten en als een goed geoliede machine leren de dansers kleine stukjes nieuw materiaal, waarna ze alles weer in stilte herhalen. Keer op keer. De dansers werken zelfstandig en allen keihard, niemand versuft of complimenteert elkaar op het dragen van mooie sneakers of een kekke sportbh.

NDT S.I. 2

Bij de studio aan de overkant zijn de mannen repertoire van choreografen Paul Lightfoot en Sol Léon aan het doornemen, maar hier spat de vaart en vooral de testosteron vanaf. Iedereen draait zich in één klap om terwijl ik semi-nonchalant de studio in loop, waardoor het even voelt alsof ik een groep voetbal-kijkende mannen verzoek om GTST aan te zetten. Gelukkig glimlacht docent Roger van der Poel naar me in zijn ‘Dance is Silent Poetry’ shirt (geen grap) en hervatten ze de repetitie. Ik heb nauwelijks woorden voor wat ik daar gezien heb. Waar de dames meer introvert en op een langzaam tempo aan het werk waren, zorgt Van der Poel er al tellend, scattend en hevig dansend voor dat zweet uit alle aanwezige mannen-poriën gutst alsof dat zijn enige doel is. Ook hier zijn de details van het werk erg belangrijk, maar wordt er veel meer écht gedanst. Waar ze het ene moment nog off balance een been in de lucht vasthouden, moeten ze een seconde later op de grond liggen in een moeilijk twist. Explosieve bewegingen worden afgewisseld met vloeiende lijnen en vragen immense fysieke controle van de dansers. Ze kunnen het aan, zijn strijdlustig. Om van te smullen. Ik moet mezelf inhouden om niet mee te doen. Gelukkig werkt mijn gezonde verstand nog en in plaats daarvan besluit ik vooral te genieten van de adrenaline die door de uitdagende choreografie door mijn lijf giert en een glimlach ter grootte van Jupiter de ruimte in te lanceren. Zulke gepassioneerde en gedreven dansers, het dansplezier is evident terwijl in hoog tempo bewogen wordt op mooie, maar gecompliceerde klassieke muziek. Dit is dans met een hoofdletter D en genot met een hoofdletter G. I like.

NDT S.I. 3Van Opstal & co.
Tot mijn blijdschap zie ik dat NDT1 dansers Marne en Myrthe van Opstal na een pauze van een half uur een partnering repetitie leiden bij groep B, met repertoire van choreografen Paul Lightfoot en Sol Léon (a.k.a. Lightfoot Léon). Ik schreef al eerder over de Van Opstalletjes, want er is een tijd geleden een prachtige documentaire over deze dansfamilie gemaakt.
De sfeer in deze repetitie is heel anders dan wat ik tot nu toe bij de Summer Intensive heb ervaren. Iedereen is losser, geen gespannen gezichten meer, er worden vragen gesteld en er wordt zowaar af en toe gelachen. Wie had dat gedacht! Ik denk dat dit alles te wijden is aan de uiterst professionele, maar vooral toegankelijke aanpak van Myrthe en Marne, wat een verrassend goede docenten zijn dat. Het kenmerkende materiaal van Lightfoot Léon zit in de lijven van beide dansers gebrand en met veel humor én heldere instructies dragen ze dit over aan anderen. Ook hier ben ik onder de indruk van de toewijding van de cursisten, ze proberen eindeloos dezelfde lift en werken het gelaagde materiaal gestaag uit. De complexiteit van de choreografie komt langzaam maar zeker meer naar voren en zo kunnen de dansers steeds meer diepgang aan het bewegingsmateriaal geven. Niemand neemt een break, niemand verliest focus of geeft toe aan de ongetwijfeld aanwezige vermoeidheid. Ik lach hardop als de docenten grappen maken, variërend van “Ehh, when you do that it looks like your head is being chopped off” tot “If this movement feels comfortable, then you’re doing it wrong. Sorry, haha!”.

NDT S.I. 4Me & Mr. Lightfoot
Met een glimlach nog op mijn gezicht ga ik zitten in de studio waar groep A eveneens partnering materiaal van Lightfoot Léon aangeleerd krijgt. Ik durf nauwelijks te ademen, zo serieus wordt er hier gewerkt aan gecompliceerd materiaal. Het meest uitdagende wat ik tot nu toe heb gezien bij de Summer Intensive. Sporttape zit los, kleding is doorweekt van het zweet, de focus van de dansers is vlijmscherp. Het materiaal is extreem gedetailleerd en is niet voor iedereen weggelegd. De grappen zijn ver te zoeken en ik realiseer me dat Paul Lightfoot himself de repetitie leidt. Iedereen pusht zichzelf hierdoor net een tandje verder, wie weet val je op bij meneer Lightfoot.. maar bovenal, wat een mooie choreografie krijgen de dansers hier aangeleerd, zelfs zonder decor, kostuums en een podium  spat de theatraliteit en zeggingskracht er vanaf. Dit is het hoogste niveau van moderne dans, zonder twijfel. Niets wordt aan het toeval overgelaten en de melodieuze muziek biedt voor sommigen een leidraad, anderen lijken soms verloren in een wirwar van bewegingen en twijfels. Toch blijft iedereen overeind en worstelt zich door het fysiek én mentaal veeleisende werk heen. Door een compliment van meneer Lightfoot voel ik iedereen in de groep opgelucht ademhalen. De meester is tevreden, ze doen het goed. Ik ben stiekem ook opgelucht, totdat hij naast me gaat zitten. Ik bedenk me wat een bizar leven ik eigenlijk leid.

NDT. 2. Foto door Daisy KomenThe Young Ones
De jongste deelnemers van de Summer Intensive zitten in groep C en zijn bezig met het leren van een mix van verschillende repertoire stukken als ik, nog enigszins in shock van de vorige repetitie, binnen kom lopen. Ondanks het feit dat ze vele malen opnieuw, hetzelfde materiaal dansen op muziek, laat niemand de concentratie verslappen. Een terugkerend thema van de dag. Dit zijn denk ik kids on a mission. Waar de meeste 16/17 jarigen zouden gaan klieren tijdens het wachten op instructies, zijn deze dansers rustig en beheerst terwijl NDT1 danseres Lydia zoekt naar muziek en persoonlijke feedback geeft. Er wordt gelukkig af en toe gelachen, maar dat mag ook wel want de choreografie die ze aangeleerd krijgen is naast Neo-classicistisch en kitsch, ook een beetje drollig. Strakke arm bewegingen op poppy muziek en klassiek trippelen op de bal van de voet, wordt afgewisseld met beestachtig springen en het ronddraaien van de heupen. Elke beweging wordt serieus genomen, dat wel. Wat een discipline. Dit is het talent van de toekomst en ze zijn er klaar voor, hoeveel heupen er ook gedraaid en geschud moeten worden.

NDT. Foto door Daisy KomenAanstekers
Ik sluit deze bijzondere dag af met het aaien van een teckel. Niet zomaar een teckel, maar die van associate choreographer Marco Goecke. Na een pauze van een klein uur staan de dansers van groep A aan het eind van de middag alweer volop te repeteren als Goecke de studio inloopt. De rollen van de choreografie waaraan ze werken zijn al verdeeld en ik verbaas me dat er druk wordt gezocht naar aanstekers. Gaan ze roken in de studio? Dat lijkt me wel heel erg experimenteel. Al snel wordt duidelijk dat de dansers in de choreografie van Goecke hier gebruik van maken. Het klikkende geluid en de vonken van de inmiddels gevonden aanstekers geven een grillige sfeer aan de bijna absurdistische en strakke bewegingen. Goecke gaat erg persoonlijk te werk, coacht elke danser individueel en weet wat hij wil zien. No fooling around. Ook deze choreografie is van hoog niveau en ik verbaas me erover dat deze dansers nog zoveel energie hebben. Zoals het Goeckes reputatie betaamt, is ook dit materiaal prachtig om naar te kijken en erg abstract. Ik ben mijlenver van zorgen maken over de impact van tv-programma’s als So You Think You Can Dance en niet-perfecte danslichamen. Ik ben alleen maar aan het genieten.

Tot slot
Ik spreek na de repetities een aantal dansers, waaronder een Zwitserse en een Canadees. Beiden geven aan dat het al jaren een droom van hen is om toegelaten te worden tot dit programma. Ze zien er allebei vermoeid uit, maar laten dat niet merken. Ze zijn vooral erg gelukkig, zeggen ze. Ik weet het wel zeker, dit is hoe puur geluk eruit ziet. Ik snap het wel. Ik zag er na deze dag tegenop om weg te gaan, terwijl ik alleen maar één dag gekeken heb. Kun je nagaan.
Ik wilde deze reportage maken omdat ik erg nieuwsgierig was door alle verhalen die er de ronde doen over de Summer Intensive en ik hoopte jou, mijn lezer, te laten inzien dat de cursus toegankelijker is dan de reputatie die het heeft. Toegankelijk? Niet echt. Ik kan niet genoeg benadrukken wat een ongelofelijk zwaar en veeleisend programma deze Summer Intensive heeft, het niveau ligt erg hoog en ik snap dat er een strenge selectie wordt gemaakt. Maar.. wat een droom is het om er te zijn. Dit is dans. Moderne dans waar elke professionele danser van droomt. Voor mij als bezoeker heeft het de ogen geopend. Als danser en vooral als dans docent verlies je soms de connectie met échte dans, je moet inspiratie halen uit de lessen die je volgt en vooral uit jezelf om je werk te blijven doen. Dat kan erg vermoeiend en demotiverend zijn voor sommigen. Het voelt alsof ik die dinsdag bij NDT wakker ben geworden. Wakker geworden voor waar het ook alweer om gaat bij dans: de kunst. Mijn ogen zijn open, zo wijd als maar kan. Ik ben zó geïnspireerd door de deelnemers, de docenten, de choreografen (een teckel) en het waanzinnige programma. Ik denk dat ik maanden kan teren op al indrukken die ik heb opgedaan, zowel als ik zelf dans ga maken als bij mijn schrijfopdrachten kan ik hier inspiratie uit halen. Ik zou er bijna poëtisch van worden. Wat een genot.

Voor alle professionele dansers: ga auditie doen voor deze cursus. Ook al denk je dat je niet goed genoeg bent, waag het erop. Als je namelijk wordt toegelaten zul je een ervaring hebben die je ongetwijfeld nooit meer zult vergeten en je een kans geven je te ontwikkelen als moderne danser op het hoogste niveau. Wie weet waar dat toe kan leiden. Volgend jaar kun je je vanaf januari weer aanmelden voor de Summer Intensive. Ga ervoor, het is het meer dan waard.

Mocht je nieuwsgierig zijn naar de dansers en het geleerde materiaal van de Summer Intensive van dit jaar, aanstaande zaterdag (16 augustus) vindt de eindpresentatie plaats en er zijn nog kaarten beschikbaar. Geweldige inspiratie voor iedereen, of je nou de cursus wilt gaan doen of niet. Voor kaarten en meer informatie, ga hier naar de website van het NDT.

Ik hoop dat je mijn reportage van de Summer Intensive leuk vond. Ik ben erg benieuwd naar je mening, zou jij deze cursus willen volgen?

 

facebooktwittergoogle_pluspinterest

Laat een reactie achter