Factuur frontStel, je hebt gekozen om van je grootste passie, dans, je beroep te maken. Dan ben je hoogstwaarschijnlijk ZZP’er. Hooray! Geen vaste opdrachtgevers, geen werkweek is hetzelfde (dag sleur!) en het avontuur lonkt als een malle. Een groot nadeel is echter dat wij freelancers (in welke branche je ook werkt) soms te maken krijgen met het te laat of geheel niet (!) uitbetaald krijgen van een factuur. Aangezien de meeste dansprofessionals (incl. ikzelf) de zakelijke skills en daadkracht van een koala hebben, wordt er dan ook royaal misbruik gemaakt van deze zwakte. Ik zocht uit wat je rechten en mogelijkheden zijn als je te maken krijgt met een wanbetalende opdrachtgever en hoe je dit kunt voorkomen. Ik ben er namelijk klaar mee, jij ook?

Vakantie als excuus
Ten eerste moet ik zeggen dat er gelukkig genoeg opdrachtgevers zijn die op tijd betalen en hun afspraken nakomen. Dit artikel gaat over de minderheid die helaas andere keuzes maakt.
De aanleiding voor dit artikel was het bericht dat een Dance Talk-lezer mij stuurde. Hij vertelde me eerlijk wat voor een vervelende, zakelijke confrontatie hij had gehad met een opdrachtgever. De clue van het verhaal is simpel: hij had gewerkt, zij hadden niet betaald. Toen hij hier volgens de wet omtrent een te late betaling op handelde, werd hem dit in alles behalve dank afgenomen. Met een dreigende toon werd hem dat duidelijk gemaakt, terwijl de opdrachtgever fout zat. Bovendien had hij er ‘natuurlijk’ rekening mee moeten houden, in zijn geld-wolverigheid, dat tijdens de zomervakantie facturen nu eenmaal later betaald worden. Want ja, het bedrijf heeft vakantie. Excuse me? Houdt een huurbaas, een energieleverancier of belangrijker, je maag, hier dan ook rekening mee? Jij vergeet toch ook niet te werken, dan mag een opdrachtgever toch ook niet vergeten te betalen? Belachelijk.

keep-calm-and-give-me-money-38Klein, tam en arm
Toch moet ik toegeven dat ik wel erg hypocriet ben als ik hier stennis over ga schoppen. Ondanks het feit dat ik door mijn georganiseerde workshop en gesprekken met mensen uit de danswereld voel dat ik sterker in mijn schoenen sta en meer voor mezelf durf op te komen dan ten tijde van mijn pleidooi, heb ik ook regelmatig te maken met facturen die niet betaald worden. Wat doe ik? Te weinig. Ik hoop dat het probleem snel oplost zodat ik een nare confrontatie uit de weg kan gaan. Ik stuur met een bonkend hart een mailtje, 10.000 keer checkend of de factuur toch niet al is betaald omdat ik anders bang ben om onprofessioneel over te komen. Gek eigenlijk he? Je hebt ergens hard voor gewerkt, vaak onderbetaald, jij bent je afspraak nagekomen, maar de opdrachtgever niet. Ik voel me schuldig om achter mijn geld aan te gaan. Natuurlijk heeft dit stomme gedrag te maken met een aantal factoren. Wij dansprofessionals zijn constant bezig met onze passie, met kunst, dit wordt ook gestimuleerd door opdrachtgevers. We gaan amicaal met elkaar om, waardoor het vragen om geld of een zakelijke confrontatie nogal schizofreen aanvoelt. Onze bevlogenheid belemmert ons om voor onszelf op te komen. De meesten van ons gaan een confrontatie dan ook graag uit de weg, ja-ren-lang. Hier maken opdrachtgevers gerust misbruik van. Feit. Daarnaast is het ook zo dat de meesten van ons niet eens weten wat onze rechten zijn, dit komt mede door het feit dat dansopleidingen nog te weinig aandacht besteden aan de zakelijke kant van het vak en bovendien zijn de meeste dansprofessionals geen gepassioneerde ondernemers. Ze zijn ZZP’er omdat het moet om te kunnen werken in dit vak, niet omdat ze al jaren droomden van het oprichten van een eigen bedrijf. Waar ik ook al eerder over gesproken heb is het gevoel ‘voor jou vele, vele anderen’. Het feit dat de concurrentie in dit wereldje waanzinnig hoog is, zijn de meesten van ons blij om überhaupt danswerk te hebben, ook al is dit onderbetaald en vaak onder onzekere omstandigheden. Deze inferieure positie houdt de meesten van ons klein, tam en arm. Want ja, als je dan je mond opentrekt en opkomt voor jezelf bij een wanbetalende opdrachtgever (ook al doe je dit volgens de wet), dan wordt er hierna gauw even verder gekeken naar een andere danser of dansdocent die, binnen no time en vast ook weer voor een te laag tarief, jouw werkzaamheden overneemt. Dag motivatie en eigenwaarde.

18-be-smart-with-credi_135aOver de wet en je rechten
Sinds 16 maart 2013 is er wettelijk bepaald dat een opdrachtgever, zonder dat er een betalingstermijn is afgesproken, binnen 30 dagen een openstaande factuur betaald moet hebben. Als van de 30 dagen wordt afgeweken dient de opdrachtgever dit vooraf met je te bespreken en moet jij hiermee akkoord zijn gegaan. Een opdrachtgever mag dus niet, ik herhaal niet, door vakantie of een andere non-reden, zonder overleg met jou besluiten de factuur na die 30 dagen nog steeds niet betaald te hebben. Als je onder je factuur hebt gezet dat je binnen 14 dagen betaald wenst te worden, dan is de eerste stap na afloop van deze termijn om te informeren bij de opdrachtgever waarom dit nog niet is gebeurd. Het is niet altijd onwil en het heeft weinig zin (ook voor je toekomstige samenwerking met de opdrachtgever) om meteen te gaan rellen, dus even nabellen of een mail sturen direct nadat de betalingstermijn is verlopen kan al de oplossing zijn. Hou het zakelijk en vriendelijk, maar geef wel aan dat je de betaling zo spoedig mogelijk tegemoet ziet. Als er na een week vanaf dit moment nog steeds niets gebeurd is, is het nuttig een tweede herinnering te sturen per mail. Nog steeds vriendelijk en zakelijk, maar geef hierbij wel aan dat als er binnen een week nog steeds niet betaald is, je overgaat op het in gebreke stellen van de opdrachtgever, waarbij je ook rente in rekening gaat brengen.

Herinneringen
Als ondanks je herinneringen na de (in totaal) 30 dagen je factuur nog steeds niet betaald is, dan is het tijd om niet meer te miepen en soft te doen, maar volgens de wet in actie te komen. Het eerste wat je doet in dit geval is het in gebreke stellen van de opdrachtgever. Hierbij schrijf je een sommatiebrief, a.k.a. een boze brief, a.k.a. een aanmaning, waarin je no more Mr. of Mrs. Nice Dancer bent. Hierin geef je aan dat de wettelijke betalingstermijn verlopen is, je ondanks je verstuurde herinneringen geen bedrag hebt ontvangen en hierdoor stappen zet. Bovenop het factuurbedrag sta je in je recht om rente te berekenen (zie hier wat de hoogte is van de rente) en eventueel administratiekosten. Alsnog geef je hierbij aan dat het factuurbedrag binnen een ‘redelijke’ termijn voldaan dient te worden, dit is in de meeste gevallen een week. Het is erg belangrijk om deze brief aangetekend te versturen en hierin aan te geven dat je het contact met betrekking tot de onbetaalde factuur verder schriftelijk wilt laten verlopen, dit om jezelf vooral te beschermen tegen telefonisch contact met de opdrachtgever als je hier niet op voorbereid bent. Als hierna de betaling nog niet voldaan is, kan ik je erg adviseren contact op te nemen met een incassobureau. Ze werken meestal volgens een ‘No Cure No Pay’ regeling. Hiervoor is het echter wel belangrijk dat je schriftelijk bewijs hebt van de herinneringen en de aanmaning die je gestuurd hebt, dus bewaar die gegevens goed.

Zwaarder geschut
Het eerste wat zij doen, zo vertelde een DAS medewerker mij, is een laatste sommatiebrief sturen waarin in principe hetzelfde staat als wat jij in je sommatiebrief hebt gezet. Als de opdrachtgever naar aanleiding van deze brief de betaling voldoet, dan komen er geen incassokosten bij kijken en wordt het incassotraject niet gestart. Zo’n brief van een incassobureau schijnt in de meeste gevallen al effectief te zijn en is kosteloos voor jou. Op deze manier heb je bovendien nog enigszins kans om de band met je opdrachtgever niet onherstelbaar te beschadigen. Als dit alles echter nog steeds geen euro’s bij jou binnen brengt dan gaat het incassotraject wél van start, neemt het incassobureau alles uit handen en draait de opdrachtgever op voor alle bijkomende kosten. Als je niet verzekerd bent voor een incassotraject bij een incassobureau dan kost dit voor jou als freelancer slechts de administratiekosten van rond de 10 euro, dus dat valt mee. Ga er echter dan wel vanuit dat je hierna niet meer blij samenwerkt met de desbetreffende opdrachtgever, maar ik denk dat je dat tegen die tijd ook helemaal niet meer wilt. Just saying. Als zelfs dit alles niet werkt, dan wordt het een gerechtelijke kwestie. Hier hangt een groter prijskaartje aan, maar hier kun je je voor verzekeren, bijvoorbeeld bij DAS. Dit kost gemiddeld rond de 20 euro per maand en hiermee krijg je gerechtelijke conflicten vergoedt, je krijgt juridische ondersteuning en een jurist aangewezen waar je alle mogelijke vragen over de je rechten als ZZP’er mee kunt bespreken. Misschien het overwegen waard dus, maar de kans dat een dergelijk conflict uitloopt op een gerechtelijk kwestie is erg klein werd mij verteld.

will not work for freeVoorkomen is beter dan rellen genezen
Er zijn een aantal dingen die jij als freelancer kunt doen om dit soort vervelende situaties (deels) te voorkomen. Het allerbelangrijkste is dat je voordat je gaat werken bij een opdrachtgever een contract opstelt waarin jij aangeeft wat je werkwijze is, wat jij van de opdrachtgever verwacht en wat hij of zij van jou kan verwachten. Zorg dat dit bevestigd/ ondertekend wordt door de opdrachtgever! Dit hoeft overigens niet heel uitgebreid te zijn, maar hierin moeten in ieder geval een aantal zaken staan:

– De vergoeding die jullie zijn overeengekomen per uur of per maand
– Een omschrijving van de werkzaamheden die jij gaat uitvoeren, wat de tijdsduur is van je werkzaamheden en over welke periode je dit gaat doen
– Wanneer jij je factuur stuurt, naar welk mail- of postadres je deze factuur stuurt en wat de betalingstermijn is die jij hanteert
Hiernaast kun je aangeven dat je bijvoorbeeld bij een te late betaling administratiekosten in rekening brengt en bij verzuim van betaling een incassobureau inschakelt, maar dat is je eigen keus.

Binnen de danswereld zijn er helaas erg weinig dansprofessionals die werken met een dergelijk contract, maar voel je hierdoor niet bezwaard. Het werkt echt. Als jij het bovendien niet doet, komt er geen verandering in het gedrag van wanbetalende opdrachtgevers, leren collega’s in ons vak ook niet hoe ze voor zichzelf moeten opkomen en sta jijzelf er uiteindelijk ook zwakker voor. Als een opdrachtgever je contract weigert te tekenen kun je er sowieso vanuit gaan dat er vroeg of laat een conflict gaat plaatsvinden, zie dat dus als een teken. Beter om dan de eer aan jezelf te houden en op zoek te gaan naar iets anders, toch? Tot slot is het erg belangrijk dat je factuur voldoet aan de wettelijk eisen, zie hier welke eisen dat zijn.

Fight for your right
Misschien voel je je als dansprof, om de eerder genoemde factoren, onprettig om op de bovenstaande manieren te handelen bij een wanbetalende opdrachtgever, maar bedenk je dan dat een bedrijf niet zal schromen op deze manier met jou om te gaan als jij een factuur niet betaalt. De meeste ZZP’ers in een andere branche nemen deze stappen zonder blikken of blozen, want ze hebben gewoon gelijk. Het is onze bevlogenheid voor het vak wat ons in de weg zit en dat is zo zonde. Het is geld waar je hard voor gewerkt hebt en hoe slapper jij doet, hoe langer het duurt voordat je je geld krijgt en jijzelf in de financiële problemen komt door het wangedrag van de opdrachtgever. Door niets te doen gaat de opdrachtgever het overschrijden van de betalingstermijn als een ‘verworven recht’ zien en is het nog moeilijker om op je strepen te gaan staan op een later moment.
Ik hoop dat ik je met dit artikel aan het denken heb gezet en hoop dat je samen met mij sneller stappen zult zetten bij dit soort situaties en sneller het geld krijgt waar jij recht op hebt. De danswereld is al moeilijk genoeg voor freelancers, maar door passief te wachten maken we het er alleen maar erger op. Als jij opkomt voor jezelf voedt je je eigenwaarde, zorg je voor een trilling in de dansante Matrix en wordt het beter voor ons allen. Help jezelf. Help elkaar. Cheesy, maar zo is het.

Ik ben erg benieuwd naar je ervaringen/ gedachten over dit onderwerp. Deel ze in de comments hieronder of op de Dance Talk Facebook pagina!

Op de hoogte blijven van alles rondom Dance Talk? Hier kun je me vinden:
X Twitter: @Dancetalk_Blog
X Facebook: Dancetalk
X Instagram: Dancetalk_nl

facebooktwittergoogle_pluspinterest

8 reacties

  1. Heel herkenbaar…. ook al zit ik al lang in het vak maar komt helaas nog steeds voor. Er mij dan ook geleerd “Wie schrijft die blijft”
    Thanxxxx voor de info…

    Greetz Vince

    • Thanks voor je reactie! Toch vervelend dat als je dus lang in het vak zit, je nog steeds met dit soort dingen te maken krijgt.

  2. Marleen van Uden

    Wil je alstjeblieft blijven schrijven? Het is ontzettend goed wat je doet en ik denk dat veel dansers naast mij er erg veel aan hebben. Wilde ik even zeggen;)

  3. Heel goed artikel!

    Vaak genoeg zien wij zzp’ers bij ons langs komen en gedupeerd worden door achterstallige betalingen. Vooral bij zzp’ers actief binnen de kunstsector is dit een groot probleem. Wij van Anti incasso helpen mensen die een juridisch conflict hebben met een incassobureau. Wij zijn er echter ook voor zzp’ers die nog een openstaande factuur hebben. Ook zzp’ers kunnen een incasso procedure starten. Wij starten namens de zzp’er een incasso procedure op en zorgen er zo voor dat de danser haar/zijn factuur uitbetaald krijgt zonder dat deze verdere energie eraan hoeft te besteden. Deze tijd en energie kan op veel betere manieren besteed worden. In de meeste gevallen is een incasso traject kosteloos, de opdrachtgever draait voor de kosten op.

    Indien geïnteresseerd kan iemand even op de website kijken.

    Team Anti Incasso

  4. Super om te lezen!
    Vaak spelen we dom als danser zijnde maar daar ben ik klaar mee. Goeie tips gekregen! Bedankt. Want als wij onz zelf niet serieus nemen wie dan wel!?

    Het zelfde probleem heb ik met de gage die mensen willen uitbetalen aan dansers en docenten. Om ziek van te worden. Heb je daar al eens iets over geschreven? Lijkt me wel wat :)

    Groetjes Suzanne

    • Dank voor je reactie. Fijn dat je iets kunt met mijn tips. De gage voor dansers is inderdaad ook een flinke doorn in het oog. Check de rubriek ‘carrière’ voor meer zakelijke artikelen die ik geschreven heb. Onder andere over het onderbetaald worden. Vooral ‘Dans, geld en ZZP’er zijn’ zal je wellicht aanspreken.

  5. Zo herkenbaar dit. Ik kan me daar zo boos over maken. Men onderschat het werk van creatieve ZZP’ers ontzettend of men denkt domweg dat we “het” doen op vrijwillige basis. Althans zo lijkt het. Mijns inziens is het altijd beter als je vertegenwoordigd wordt door een derde; in casu: een incassobureau; en zeker een met een ‘no cure no pay’ constructie is voor mensen met een ietwat krappe beurs zeker een bijkomstig voordeel mensen

Laat een reactie achter