dancetalk-bij-de-nederlandse-dansdagen-2014Ik ben op zaterdag 4 en zondag 5 oktober als pers aanwezig geweest bij de 17e editie van de Nederlandse Dansdagen in Maastricht. Ik heb repetities bijgewoond, ben naar vele voorstellingen en presentaties gegaan, heb semi-nonchalant geborreld met grote namen uit de danswereld en meer bijzondere gekkigheid meegemaakt. Mijn belevenissen van dit redelijk epische weekend heb ik opgesplitst in drie delen. In dit eerste deel laat ik je zien wat ik zaterdag overdag heb gedaan; ik zag o.a. werk van Giulio D’Anna, een repetitie van ISH en fashionable 65plussers. Kijk je mee?

Naar het Mekka van de Nederlandse Dans
Op zaterdagochtend vertrok ik angstaanjagend vroeg naar Maastricht. Na 10.000 keer overstappen met de trein in het gezelschap van een banaan in pyjama (zie hier wat ik daarmee bedoel), kwam ik aan in Meestrich. Ik keek op mijn horloge, oh oh… toen ik het programma voor mezelf ging samenstellen dacht ik: “ik wil zoveel mogelijk zien!”. Leuk idee natuurlijk, maar zodra ik een voet op Limburgse grond zette betekende dit voor mij haasten met een hoofdletter H. Rennen naar het hotel om tassen te dumpen, daarna de bus pakken om naar het Theater aan het Vrijthof te gaan om al mijn kaarten te halen en rennen om mijn eerste dansvoorstelling te halen. Gelukkig had ik de overtuiging van een boterham met kaas en kwam ik hijgend, maar op tijd binnen bij theater Kumulus om de try-out van de nieuwe choreografie R_ESISTERE van Giulio D’Anna te zien. Het publiek is gemengd, oud & jong, danser (die herken ik aan hun kleding) en niet-danser door elkaar. Leuk!

Theater-aan-het-vrijthof-dansdagenR_ESISTERE 
De heer D’Anna is geen onbekende bij de Dansdagen. Deze talentvolle choreograaf won meerdere belangrijke prijzen, waaronder vorig jaar de Prijs van de Nederlandse Dansdagen. Zijn nieuwste werk R_ESISTERE wordt beschreven als een fysiek dansconcert (?) waarbij er opgekomen wordt tegen de onderdrukking van de individu. Geen subtiel onderwerp dus. Ik ben benieuwd.
Nog voordat ik de theaterzaal binnenstap hoor ik keiharde techno muziek. De ramen trillen ervan, maar toch staat het bordje ‘stilte’ verlicht bij binnenkomst, grappig detail. Vijf dansers van verschillende leeftijden, bouw en typen staan op een disco-vloer met verlichte vlakken een beetje te bouncen in een eigen ritme en kleurvlak op de loeiharde beats. Grote truien dragend met korte broeken, beetje glimlachen en uitdagend kijkend naar het publiek. Vet. Op The Speech verplaatsen de dansers zich, ontstaan er al snel groepjes. Dansers worden al duwend en trekkend buiten gesloten, waarbij de vlakken op de vloer oplichten waar de belangrijkste activiteiten plaatsvinden. Ingenieus bedacht. De rollen binnen de groepjes veranderen continu, gaan vloeiend in elkaar over en zijn overtuigend. De focus is sterk naar elkaar toe, maar gaat ook naar het publiek. We worden er volledig bij betrokken. Het stuk is erg fysiek, de dansers gaan veelal hardhandig met elkaar om, verplaatsen veel en het constante toegeven, weerstand bieden, domineren en volgzaam zijn wisselen zich veel af. De dansers tillen elkaar op in moeilijk uitziende lifts zonder een krimp te geven en gaan op elkaar staan (!) alsof ze zijn gemaakt van poedersuiker. D’Anna’s thema van onderdrukking en dit overwinnen ligt er zodoende erg dik bovenop. Jammer, maar voor een minder ‘ervaren’ kijker is dat misschien juist prettig want het stuk is direct makkelijk ‘leesbaar’. Symbolische handgebaren, als in het gooien van vuisten in de lucht en strijdlustig kijken naar het publiek onderstrepen het concept nog eens extra. Provocerend, maar voor mij nogal saai.

R-ESISTERE_liggend_photo_cinzia_camelaHalverwege het stuk heb ik nog maar weinig ‘dans’ gezien en is het stuk meer te categoriseren als fysiek theater, wat overigens momenteel erg hot & happening is in dansland. Dit zag ik namelijk ook al bij The Dog Days Are Over van Jan Martens. De muziekkeuze van R_ESISTERE is rauw en edgy, iets wat de coole sfeer van het begin van de choreografie een beetje terughaalt. Als een van de dansers zich na de zoveelste machtsstrijd en worsteling ontdoet van haar bovenkleding, haar borsten toont aan zowel het publiek als aan de dansers, blijkt dit het teken te zijn voor een nieuw hoofdstuk in de choreografie. Een vooral erg topless hoofdstuk blijkt later. Eindelijk verschijnt er even meer dans en dynamiek in het stuk tijdens een duet waar twee, eveneens topless, dansers heftig zwetend met elkaar worstelen, ingewikkelde lifts maken en hun natte lijven heftig tegen elkaar aan laten smakken. Lekker hoor. Hier krijgen hun danstechniek en vooral hun partnering kwaliteiten meer aandacht en daar ben ik blij om. De dansers zijn namelijk goed, iets wat je bijna zou vergeten door de eenzijdigheid van de choreografie. Waar het topless zijn eerst vooral het tonen van kwetsbaarheid en overgave betekent, wordt het later voor mij functieloos en ongemakkelijk, wat zeg ik, zelfs pijnlijk om naar te kijken. Een van dansers wordt namelijk op een gegeven moment als een marionetten pop door de anderen over het podium geduwd wat in eerste instantie erg grappig is, maar hierbij wordt er hardhandig getrokken aan haar gezicht en geduwd in haar ‘voorgevel’. Yikes. Ik raak langzaam maar zeker meer afgeleid de constante herhaling van het thema en het steeds tragere tempo. De clue van het verhaal raak ik kwijt. Ik ben stiekem zelfs opgelucht als het uiteindelijk voorbij is, wat ik oprecht jammer vind om toe te geven. R_ESISTERE was het niet voor mij, het begon cool en provocerend, maar eindigde ongemakkelijk en oninspirerend. Ik had er heel veel van verwacht. Misschien gewoon teveel.

wandelen-naar-voorstelling-nederlandse-dansdagenHary+++++
Genietend van het belachelijk mooie weer (denk korte broek, t-shirt en dan alsnog zweten), loop/ ren ik over het Vrijthof naar de volgende locatie voor twee voorstelling in de serie (OLD)Fashion(ed). Hierbij zijn choreografen de samenwerking aangegaan met mode-ontwerpers om een voorstelling te maken voor amateurdansers van 65+. Hier vertelde ik je al meer over dit unieke project. Ondanks het feit dat ik gruwelijk verdwaald ben (geen reden voor want er zijn overal aardige vrijwilligers die je de weg wijzen en vlaggen met vlinders die locaties aangeven), kom ik maar een paar minuten te laat de theaterzaal binnen en zie ik publiek rond een groep oudere dansers staan. Deze choreografie is van meneer Dario Tortorelli, een prettig heerschap kan ik je vertellen.

(OLD)Fashion(ed)_-_Dario_-_Peter_Stigter015De dansers dragen een soort papieren omhulsels, wat me het meest doet denken aan eierschalen. Als een groep gepensioneerde Calimero’s bewegen de dansers met hun armen, draaien in slow motion rond, terwijl geluiden van de zee en het ruisen van de wind de zaal vult. De rust die dit stuk uitstraalt is fascinerend en prettig. De dansers voelen elkaar aan en elke verandering in beweging wordt geruisloos overgenomen door anderen in de groep. Vloeiend. Ondanks de nogal vreemde belichting en ‘kostuums’, laten de oudere dansers zien dat minimalisme hen goed past. Terwijl de serene armbewegingen doorgaan laten de eierschalen op het bovenlijf steeds meer los en is uiteindelijk iedereen topless. Ik vind het bijzonder dat deze ouderen zichzelf zo kwetsbaar durven op te stellen, het siert het stuk en versterkt de zeggingskracht. Toch vraag ik me af wat het ‘ding’ is met topless dansers tijdens deze Dansdagen! Topless is the new not-topless, ofzo?

(OLD)Fashion(ed)-Dunja-Peter_Stigter-0734As no one’s watching
Tortorelli’s stuk is maar van korte duur, waardoor ik sneller dan verwacht weer om moet schakelen voor een nieuw stuk. “Geen seconde te verliezen” moet de organisatie gedacht hebben. Door een flinke laag rook en schemerdonker zie ik zeven dansers opkomen. Ze lijken te lopen, maar het is moeilijk om precies te zeggen. Iets wat choreografe Dunja Jocic ook voor ogen had.
Als licht aan is , is het eerst wat opvalt de redelijk hysterische kleding. Etnisch meets sci-fi. Ik vind vooral de accessoires erg tof, doe mij ook ook maar zo’n koperkleurige helm. Met bijna slapstick-achtige rockmuziek, beginnen de dansers met een wel erg simpele choreografie. Naar voren en naar achteren lopen, hier en daar wat armbewegingen maar verder weinige verrassends. De dansers voeren het echter op zo’n serieuze en toegewijde manier uit dat ze het dansmateriaal naar een hoger niveau tillen. De verschillen in souplesse en muzikaliteit zijn zichtbaar, maar dat lijkt niemand te boeien. Dit is hún show. Ik lach hardop als na het stuk een van de dansers uitbundig naar iemand in het publiek zwaait. Apetrots op zichzelf. Cool.

selfie-bij-nederlandse-dansdagen-lopen-naar-locatieZalmbrokken en een boze diva
De vermoeidheid van het reizen, rennen en schrijven beginnen al een beetje zijn tol te eisen. Mijn hand en arm zijn een nogal verkrampt, want volgens mij ben ik de enige dansblogger (voor zover ik weet ben ik überhaupt de enige) die tijdens het kijken naar dansvoorstellingen in een schrift zo groot als een 40 inch tvscherm alles opschrijft wat te binnen schiet. Geloof me, dat is véél.
Het is midden op de dag, de stad is afgeladen en ik heb het bloedheet (zie spectaculair glimmend voorhoofd hierboven). Gelukkig zie ik dat ik een half uur ‘vrij’ heb om een aantal vitale dingen te doen zoals eten en met mijn ogen knipperen. Lunch-time! Lekker eten is in Maastricht werkelijk geen probleem. Als ik uiteindelijk ga zitten in een semi-chique lunchroom en iets wil bestellen word ik royaal genegeerd door de bediening. Al snel kom ik erachter dat ik het niet persoonlijk moet nemen want deze kleine meneer die zuchtend aan het rondlopen is, negeert iedereen en praat uiteindelijk tegen een klant alsof deze vrouw haar gehoorapparaat is vergeten en hem heeft gevraagd om zijn onderbroek aan haar uit te lenen. Een boze diva mét indrukwekkend Limburgs accent. Terwijl de halve lunchroom geniet van de pijnlijke stilte, krijg ik mijn broccolisoep met zalmsnippers. De term ‘zalmsnippers’ betekent dat je in de Randstad drie kleine plukjes zalm krijgt, in Maastricht betekent dit blijkbaar dat je een volledige zalm moot in je soep gepleurd krijgt. Holy salmon! Een goede bodem voor bij de Open Studio sessies van ISH en Liat Waysbort. Let’s go!

ISH-repetitie-bij-nederlandse-dansdagen-4ISH repetitie
Een tof aspect van de Nederlandse Dansdagen is dat ze naast alle voorstellingen ook open repetities organiseren, je krijgt een exclusief kijkje in de keuken. De eerste repetitie die ik bijwoon is van ISH, het fusion dansgezelschap uit Amsterdam. Artistiek leider en choreograaf Marco Gerris heet ons allen welkom in een klein zaaltje die er meer uitziet als een nachtclub dan een dansstudio en vertelt ons dat dit de eerste (!) repetitie is voor FunkISH, een voorstelling die pas in september 2015 in première zal gaan. Erg bewonderenswaardig dat een choreograaf in een dergelijk pril stadium al publiek toelaat. Naast de dansers, is er ook een DJ, beatboxer en muzikant aanwezig.ISH-repetitie-bij-nederlandse-dansdagen-3 ISH-repetitie-bij-nederlandse-dansdagen-2ISH-repetitie-bij-nederlandse-dansdagen-5De DJ begint met het draaien van lekkere, funky/ oldschool hiphop beats en zonder duidelijk geregisseerd begin, gaan de dansers een voor een los op het podium. En met los bedoel ik: LOS. Binnen een nanoseconde heb ik door dat deze dansers uitblinken in stijlen als popping, locking, house-dancing, wacking, b-boying en meer. Het niveau is hoog, maar de sfeer is luchtig, speels en vooral blij. Misschien is dat laatste niet de juiste woordkeus, maar dat is hoe ik me voel als ik kijk naar dit tafereel. Diep van binnen ben ik nog steeds het hiphoppende meisje van mijn tienerjaren, dus als de DJ nummers van Missy Elliot draait, is het dansante hek voor mij van de dam. Wat heer-lijk dit, ik wil ook even mijn (inmiddels stoffige) hiphop moves laten zien!
De dansers laten in hoog tempo hun skills zien zonder arrogantie, ieder met zijn of haar eigen specialiteit, hebben overduidelijk plezier met elkaar en spelen met de verschillende nummers die de briljante DJ draait. Ik vergeet helemaal dat dit een repetitie is, Gerris geeft maar sporadisch feedback en laat de dansers grotendeels gewoon doordansen. Het lijkt hierdoor meer op een niet-competitieve versie van Juste Debout dan het toewerken naar een voorstelling. Love it. De dansers supporten elkaar, joelen en klappen net als het publiek, iets wat normaal is binnen deze dansscéne realiseer ik me later. Geen afgunst, maar liefde. Daar zouden dansers in andere dansstijlen nog iets van kunnen leren. Moderne dans-mensen, I’m looking at you.
De repetitie blijft tot het einde tof om naar te kijken, ze maken er een feestje van. Het duurt nog lang voordat deze voorstelling in premiere zal gaan, maar wanneer het zo is, ik ben er bij!

Pleas_Me_Please_-_Liat_Waysbort_-_Rob_Hogeslag9c_oHeel kort, bij Liat Waysbort
Inmiddels snap ik dat mijn bedachte programma onrealistisch is. ik heb nog niet eens ingecheckt in mijn hotel, moet nog douchen en omkleden voor een chique diner en dat alles in een half uur inclusief reizen. Cray-cray. Ik kom hierdoor te laat (maar wel so fresh and so clean) en lichtelijk balend aan bij de Open Studio van moderne choreograaf Liat Waysbort. Anders dan de party sfeer van ISH zit deze zaal vol met serieus kijkende mensen die diepzinnige vragen aan mevrouw Waysbort stellen. Ik heb het stuk dans gemist, sh*t. Desalniettemin krijg ik een goede indruk van haar werkwijze en het werkproces van haar choreografie Please Me Please. In dit nieuwe werk onderzoekt ze de verschillen tussen de seksen. Zowel het mannelijke, vrouwelijke als de meer neutrale (?) sekse wordt onderzocht, of zoals mevrouw Waysbort zelf zegt: “Getting beyond gender, while addressing it at the same time”. Interessant concept dus. Terwijl Waysbort zelf zonder problemen fysieke voorbeelden geeft bij haar verbale antwoorden, ben ik vooral onder de indruk van de mate van alertheid die ze van haar dansers, maar ook van zichzelf verlangt. Ze vertelt dat dans zonder de juiste alertheid enkel het bewegen van armen en benen wordt, waardoor we zowel als dansers als publiek zijnde veel details en diepgang kunnen missen. Helemaal mee eens.
De repetitie stopt voor mijn gevoel veel te snel, maar ik denk dat de gehele zaal nog wel een paar dagen met deze bijzondere choreografe had kunnen doorbrengen. Ik praat kort met haar na de repetitie en ben weer onder de indruk van haar ideeën over dans en haar werkwijze. Liat Waysbort is sowieso one to watch.

Deel 2…
Na deze repetitie heb ik de ein-de-lijk rust en tijd om naar de volgende ‘activiteit’ te gaan en dit is wel iets héél bijzonders: het Walking Dinner, waarna de kers op de appelmoes van het festival plaatsvindt, a.k.a. het Feest van de Nederlandse Dans. Om te zeggen dat ik een nogal ultieme avond tegemoet ga, is een understatement. Denk Introdans, het Nationale Ballet, Scapino Ballet én Nederlands Danstheater allemaal op één avond. In het volgende deel lees je hier alles over… stay tuned!

Ben jij bij de Dansdagen geweest? Wat vond je ervan?

Op de hoogte blijven van alles rondom mij en  Dance Talk? Hier kun je me vinden:
X Twitter: @Dancetalk_Blog
X Facebook: Dancetalk
X Instagram: Dancetalk_nl

facebooktwittergoogle_pluspinterest

2 reacties

  1. Onzettend leuk stuk!En een vraagje hoe herken je dansers aan hun kleding :)?

    x

    • Je kunt dansers herkennen aan hun kleding en uitstraling. Dat is mijn ervaring in ieder geval. Ik heb er een heel artikel aan gewijd, zie hier.

  2. Pingback: 9 redenen waarom jij meer moet dansen | Dance Talk

Laat een reactie achter