5-ECHO-fotografie-anja-beutler-review-dance-talk

Hoewel de naam Nicole Beutler misschien niet bij iedereen een belletje doet rinkelen, is deze choreograaf binnen de Nederlandse dansscene wel een household name. Ze combineert in haar werk veelal verschillende kunstvormen, wat ook het geval is bij haar nieuwste voorstelling 5:ECHO, een productie in samenwerking met dansplatform ICKAmsterdam. Geen traditionele dansvoorstelling dus. Onderscheidt dit stuk zich van de vele ‘totaal-theater’ voorstellingen die nu als dansante paddenstoelen uit de grond schieten? Lees hier mijn review..

NicoleBeutler2©AnjaBeutler.deGesamtkunstwerk
Duitse choreograaf Nicole Beutler werkt al vele jaren in Nederland, waarbij ze bijna altijd samenwerkingen aangaat met andere kunstenaars. Samen met onder andere componist Gary Shepherd en lichtontwerpster Minna Tiikainen creëert ze zogeheten Gesamtkunstwerken; voorstellingen waarbij verschillende kunstvormen samenkomen en (wenselijkerwijs) gelijkwaardig zijn. “5:ECHO is een soloperformance, film en dansperformance in één, en toont een remake van choreograaf Bianca van Dillen’s Vermiljoen uit de jaren ’80”. Ik ging het stuk zien in de Toneelschuur in Haarlem.

Spoken word en een blote framboos
Beutler wil denk ik meteen zwaar en heftig met de deur in huis vallen, want het eerste wat er, op het met zwarte doeken gedecoreerde podium, gebeurt is dat een van de dansers naakt komt oplopen en dichtbij de eerste rij van het publiek gaat staan. Blote framboos in your face. Als een buitenaardse hoogpriesteres preekt ze op dreunende pianomuziek tot het publiek met onsamenhangende woorden en later zinnen die steeds urgenter, poëtischer en vreemder lijken te worden. Iets met glinsterende hagedissen en verloren tijd, ondersteund door symbolische handgebaren. Ik volg haar abstractie profetie niet, maar mijn in eerste instantie opkomende verveling maakt langzaamaan plaats voor fascinatie. Een risico die Beutler bewust neemt, ook succesvol door de sterke presence van de desbetreffende danser. Ze neemt tijd om deze scéne te laten ontwikkelen.

5-ECHO-fotografie-anja-beutler-review-dance-talk-4

Als de anders dansers in ‘woestijnvolk’-kostuums later hun opwachting maken, veranderen ze daarmee het decor en laten het publiek meer inzicht krijgen in de ruimte en vooral de sfeer. Met vertraagde, bijna Geisha-achtige bewegingen zien we de priesteres in een cirkel bewegen, later afgewisseld met (eindelijk) meer vaart en een indrukwekkend, vloeiend groepsstuk. Hier heeft Beutler mij volledig in haar greep, het dansmateriaal is spannend en zo snap ik de kracht van de Gesamtkunst waar zij zo fervent liefhebber van is. Het decor en het lichtontwerp (denk stroboscoop) krijgen hier veel aandacht, maken de sfeer nog rauwer en wilder. Tof. Ik waardeer het dat ze ook nu tijd maakt om de beelden ‘binnen’ te laten komen. Daar zouden veel choreografen nog iets van kunnen leren. Veel te snel naar mijn smaak komt hier echter een einde aan. Und warum? Tijd om te mutteren is er echter niet, want de beelden (de terugkomende cirkels) die door de andere kunstvormen worden gecreëerd zijn sterk, origineel en vangen mijn gemis enigszins op.

Ritmisch, figuren en herhaling
Als een schizofrene dagdroom verandert de sfeer en het decor weer. Waar we eerst in een abstracte, bijna mystieke vibe zaten, worden we nu voorgesteld aan een groep apathisch kijkende dansers in vrolijke, fel gekleurde sportkleding. De switch naar deze setting is dermate onsubtiel dat het me tijd kost om te wennen aan de nieuwe richting van Beutler. Is dit de profetie van de priesteres? De groep begint met bijna militaire precisie in een kluit te bewegen, het doet me denken aan Jan Martens’ The Dog Days Are Over. Minimalistisch, strak, alles rond de cirkel op de grond. Lopen wordt aangevuld met armbewegingen, verschillende ritmen en constante herhaling. Repetitieve dans. Emotieloos gaan de dansers door, terwijl er op het achterdoek een film wordt geprojecteerd waar dansers dezelfde repetitieve bewegingsstijl tonen.

5-ECHO-fotografie-anja-beutler-review-dance-talk2

De combinatie van het filmmateriaal, de techno-achtige muziek en de ‘live’ dansers werkt en het tempo van beiden ‘groepen’ wordt verhoogd. De bijna wiskundige figuren die de dansers maken hebben een bijna hypnotiserende invloed op me, de constante herhaling en retestrakke timing is zowel sterk als wat eentonig. Het dansplezier spat er echter van af bij de dansers, ondanks het feit dat ik me kan voorstellen dat ze dit stuk tot in den treuren gerepeteerd moeten hebben. Dat dit deel van de voorstelling een remake is van ouder werk is duidelijk, want de bewegingen doen me denken aan de Laban, Graham en Cunningham lessen die ik op de academie heb gehad; old skool moderne dans uit de vorige eeuw. Terwijl de bewegingen steeds meer virtuoos, spannend en sneller worden, stopt redelijk abrupt de muziek, stoppen de dansers en is het voorbij. Huh? Die had ik niet zien aankomen.

5-ECHO-fotografie-anja-beutler-review-dance-talk3

Conclusie
+ De verschillende kunstvormen komen sterk en gelijkwaardig samen
+ Performers zijn overtuigend
+ Beutler neemt veel tijd om scenes neer te zetten en ‘binnen’ te laten komen

– Niet geschikt voor de beginnende kijker, niet leesbaar voor iedereen
– Voorstelling bestaat uit drie delen, samenhang onduidelijk
– Abrupt einde, voelt niet ‘rond’

5:ECHO is een voorstelling die zowel verrassend, interessant als onsamenhangend is. Ik heb nog nooit een stuk gezien waarbij ik dermate het idee had dat ik geen ‘vat’ kon krijgen op het geheel. Misschien is dat precies wat Beutler wilde, misschien niet. Ik begrijp nog steeds niet goed wat de drie delen met elkaar te maken hebben, daar waren de overgangen te abrupt voor en de ‘lijn’ te onduidelijk. Beutler wil teveel, maar haar ambitie valt te bewonderen. Hoe dan ook, potentie heeft dit werk absoluut, 5:ECHO is een originele theaterervaring waarbij veel uit de kast is gehaald om indruk te maken en dat lukt grotendeels. De kunstvormen zijn gelijkwaardig en overtuigend, vooral het decor verdient een high five maar ik denk niet dat ik het iemand die weinig theater-of dansvoorstellingen ziet aanraad om het te zien. Daar is het stuk vaak te abstract en ‘teveel’ voor. Beutler’s keuze om scènes tijd te geven om door te dringen bij het publiek en te laten ‘zijn’ vind ik nogmaals het benoemen waard. Erg bijzonder en confronterend, want het bewijst dat schoonheid niet alleen in vaart zit, maar ook in verstilling en rust. Op die momenten is haar Gesamtkunstwerk prachtig. Gemengde gevoelens voor mij dus, maar dat dit serieuze kunst is, staat als een spitz boven water.

Voor meer over 5:ECHO, de speellijst en informatie over Beutler’s NBprojects, ga hier naar de website.

Beeld: Anja Beutler.

Op de hoogte blijven van alles rondom Dance Talk? Hier kun je me vinden:
X Twitter: @Dancetalk_Blog
X Facebook: Dancetalk
X Instagram: Dancetalk_nl

 

facebooktwittergoogle_pluspinterest

Laat een reactie achter