savages-fotografie-menno-van-der-meulenTijdens het Haagse Cadance Festival waren er, zoals altijd, ontzettend veel dansvoorstellingen te zien: van zowel jong aanstormend talent, als meer gevestigde dansmakers en alles er tussenin. Deze editie werd goed bezocht, ook door mijn eigen stralende persoontje, waarbij ik vooral uitkeek naar het nieuwe werk van jong choreografisch wunderkind Jasper van Luijk. Voor zijn nieuwe stuk Savages liet hij zich inspireren door maatschappij-kritische literatuur waarbij onderdrukking, manipulatie, strijd en survivial of the fittest de boventoon voeren. Het bleek een verrassend diepgaande, heftige theaterervaring te zijn waarbij Van Luijk (bijna) alles uit de dansante kast haalt. Zie hier mijn altijd eerlijke review..

And so it begins..
Achter een wit scherm van gaas staan zes dansers rustig bewegend, maar met een passieve nieuwsgierigheid naar het publiek te kijken. Als ontspannen gekooide dieren. De kleding is simpel, de setting is clean, iets wat me doet denken aan het minimalistische decor van zijn overtuigende werk Previously CitedTerwijl echo’s van industriële geluiden de zaal vullen maakt een van de dansers zich los van de rest en verschijnt op het podium. De frase die volgt bevat opvallende symbolische bewegingen, zowel sereniteit, een duidelijke focus, kwetsbaarheid, als een wilde noodzakelijkheid om te bewegen, waarbij ik vooral onder de indruk ben van het ingenieuze moderne vloerwerk. Zowel op het podium als achter het gaas is er beweging, Van Luijk eist gelijk alle aandacht op.

savages-fotografie-joris-jan-bos2

Het individu staat in dit eerste deel centraal, waarbij innerlijke conflicten steeds fysieker worden in verschillende solo’s en duetten. Niet elke solo is overtuigend, ook omdat de constructie van het ‘omstebeurt op het podium verschijnen’ soms wat voorspelbaar voelt, maar de dansers krijgen wel de ruimte om écht gezien te worden. Daar is wat voor te zeggen. Het danstechnisch niveau is hoog, de dansers tonen met overtuiging hun fysieke mogelijkheden die steeds extremer, chaotischer en meer verontrustend worden. Iets dreigends borrelt onder het oppervlak. De vloeiende bewegingen van de dansers worden afgewisseld met vlijmscherpe attacks, waarbij de live muziek een interessante tegenhanger voor het geheel vormt. Er zijn geen pasjes, geen kunstjes, Van Luijk is keeping it real, maar wel opvallend theatraal en symbolisch. Daardoor lijkt het meer fysiek theater dan ‘puur’ dans. De momenten van stilte op het podium en de rauwe, maar toffe licht- en muziekswitches, verhogen de kwetsbare en intieme sfeer die hij neerzet, en toont de opbouwende machtsstrijd tussen de dansers. Smaakvol en zonder franjes. Een glasheldere opbouw naar deel twee.

savages-fotografie-joris-jan-bos

Changé extrême
Na een opvallend lange pauze stap ik weer de zaal in en hebben mijn ogen tijd nodig om te bevatten wat er is gebeurd. Terwijl ik dacht dat de dansers blijkbaar in de tussentijd even naar de Febo moesten gaan of de technici spontaan zin hadden in een marathon van Boer zoek Vrouw, bleek niets minder waar: de gehele zaal is omgebouwd. In plaats van de traditionele theater setting van het eerste deel, is al het decor verdwenen, de stoelen zijn vervangen voor klapstoeltjes en kussens rondom het speelvlak in het midden. We zitten nu als publiek letterlijk en figuurlijk ‘in’ het stuk. Waanzinnig tof en onderstreept Van Luijk’s lef. Mijn hartslag stijgt. Meneer Van Luijk zit ontspannen op een kussen toe te kijken terwijl zijn dansers, nu in witte, meer bedekkende kleding beginnen met een machtsstrijd die het beste omschreven kan worden als ‘pesten voor professionals’.

savages-fotografie-joris-jan-bos1

In de groep zijn de rollen van de pester, het slachtoffer, de helpers en de passieve bijstaanders voor eenieder leesbaar. Vanuit een kolkende massa valt een van de dansers eruit en verschuift de macht weer. De hardhandige, soms ook seksueel intimiderende scenes die volgen kruipen onder mijn huid, worden prachtig begeleid door de abstracte live (en soms elektronische) muziek, wat allemaal slechts op een paar meter afstand van het publiek vandaan plaatsvindt. Ook nu is het meer (verhalend) fysiek theater wat Van Luijk neerzet; het gooien, duwen, trekken, onderdrukken, gaat héél ver. Dit is de climax waar al naartoe gewerkt werd in deel één; de kwetsbare, fysieke poëzie maakt plaats voor een keiharde reality check waar niet meer ingehouden wordt. Het is ieder voor zich. Onheilspellend. Dat deze dansers elkaar volledig vertrouwen is overduidelijk, ik ben onder de indruk van hun toewijding en de gewaagde partnering en soms acrobatische bewegingen die ze maken. Terwijl Van Luijk zijn ogen door de hele zaal gaan, kan ik het niet laten om me te verwonderen over zijn lef om een dergelijk heftig thema ten toon te stellen. Dit stuk is niet voor the faint of heart.

savages-fotografie-joris-jan-bos3

Als dans uiteindelijk steeds meer de overhand begint te krijgen heb ik zin om te juichen, wat zeg ik, ik wil meedoen. Zoals Bruce Springsteen ooit zong ‘I’m on fire'; ik sta volledig in de fik. De opzwepende, vloeiende, soms roekeloze bewegingen zijn verpletterend mooi en hebben een rauwe vastberadenheid waarvan ik blij ben dat ik op een stoel zit, in plaats van nóg dichterbij op een kussen. Wie weet had ik me dan toch niet in kunnen houden om mee te gaan doen. Het vloerwerk en de partnering zijn écht tof, voelen heel organisch aan. De dansers begrijpen elkaar. Hier zie ik weer de ware kracht van Van Luijk: zijn talent om sterke dans te maken. Ingenieuze frontveranderingen, bewegingen in kanon en snelle formatiewisselingen geven het stuk een nog meer driedimensionaal karakter en dat pakt goed uit in deze setting. Licht, muziek en dans vallen secuur samen. Het tempo van alle veranderingen, de groepsstukken en de duetten blijft hoog, maar jammer genoeg merk ik dat ik op een gegeven moment overprikkeld raak en toe ben aan een zachte landing na al het visuele geweld (letterlijk en figuurlijk). Van Luijk neemt voor mij toch iets teveel tijd om zijn punt te maken/ zetten, zijn verhaal los te durven laten, wat te maken moet hebben met zijn grote ambities en zijn overduidelijke perfectionisme. Als het wunderkind dan toch de lichten uit laat gaan voel ik me overweldigd: wat een heftige rit was dit. Intens, mooi, gewaagd, veel, hard.

Conclusie
Het staat buiten kijf dat meneer Van Luijk veel te zeggen heeft met Savages, aan het einde voor mij iets teveel. Het tweede deel duurde te lang waardoor de climax kracht verloor. Dat haalt niet weg dat de weg er naartoe zo kraakhelder en beeldend was, dat dit werk eenieder zal kunnen aanspreken en op vele momenten simpelweg zeer goed was. Jong of oud, danskenner of leek, ook pubers die gepest worden, of een andere rol in een conflictsituatie aannemen, zouden veel kunnen hebben aan dit werk. Een troost, een bevestiging, een eye-opener. En man wat heb ik genoten van alle dans. Holy guacemole. Hierdoor vielen de momenten van het fysieke theater (gelukkig) in het niet. Elke danser zou genieten van het dansmateriaal in Savages en dat dansplezier kon je zien. Savages is voor Jasper van Luijk een grootse, kunstzinnige en theatrale stap voorwaarts die wat bijschaven verdient, maar in essentie sterk, vakkundig en vooral rete-spannend is. Hou deze meneer in de gaten, hij gaat denk ik (nog) heel groot worden. Mark my words. 

3.5 Stars (3.5 / 5)

Savages is op 19, 20 en 21 februari nog te zien in de Generale Oost in Arnhem. Bekijk hier de website van Korzo voor meer informatie. Het werk gaat hoogstwaarschijnlijk in seizoen 2015 – 2016 toeren door Nederland.

Op de hoogte blijven van alles rondom Dance Talk? Hier kun je me vinden:

X Twitter: @Dancetalk_Blog
X Facebook: Dancetalk
X Instagram: Dancetalk_nl

facebooktwittergoogle_pluspinterest

Laat een reactie achter