dance-teacher-dance-talkVoor elke danser, of je nou prof, amateur, of ‘gelegenheidsdanser’ bent, is de rol van de dansdocent belangrijk. Goede dansdocenten inspireren, stimuleren ons om door te gaan in het vak, naar een bepaalde les terug te komen (soms zelfs jarenlang), leren ons onszelf kennen en weten (vaak) het beste in ons naar boven te halen. De dansdocent is kortom cruciaal en bepalend in de danswereld. Ondanks de vele fantastische dansdocenten die ik al in mijn leven heb gehad en nu nog heb, zijn er ook een paar die de plank mis hebben geslagen en nog steeds zie ik sommigen missers maken met de hoofdletter M. Tijd voor een pijnlijk overzicht: zie hier 7 don’ts van dansdocenten.. 

1. Voortrekken
Ik denk dat elke danser op een bepaald punt wel te maken heeft (gehad) met een docent met lievelingetjes in een groep. Ook ik heb vaak genoeg gezien dat elke week dezelfde dansers voor mochten staan, in voorstellingen solo’s mochten dansen en ook in het professionele werkveld kom je dit tegen. Dit zijn dan niet eens altijd de leerlingen die de beste zijn, maar vaker de leerlingen die simpelweg opvallen. Ergens is dit alles begrijpelijk, want natuurlijk heb je als dansdocent leerlingen die dansen zoals je dat bedacht had en anderen die misschien minder sterk zijn of een andere invulling aan het materiaal geven. Dan nog niet eens gesproken over leerlingen die minder goed ‘mee’ komen en minder talent hebben. Haalt niet weg dat ik denk dat het een ongezond klimaat in een groep oplevert als je als dansdocent overduidelijk lievelingetjes hebt. Niet alleen stimuleer je daarmee, vooral bij jonge dansers, dat die zichzelf beter vinden dan anderen (en dat zorgt nou niet perse voor sympathieke persoonlijkheden op de latere leeftijd), maar bovendien dat andere dansers een negatief zelfbeeld krijgen terwijl ze niet eens ‘slechter’ hoeven te zijn. Je negeert de behoeften en talenten van je leerlingen door een paar voor te trekken. Misschien is die ene leerling die tijdens klassiek ballet niet het been tegen het hoofd aan krijgt of minder snel kan oppikken, wel een ster in een andere dansstijl of gedijt hij/ zij beter in de rol van maker dan danser. Je weet het niet, maar dat het structureel voortrekken uiteindelijk narigheid oplevert is in mijn ogen een feit.

2. Correcties geven: positief/ negatief
Als dansdocent is het geven van correcties zo normaal als het dragen van, ik zeg maar wat, kleren. Dat is een van de manieren waarop dansers zich kunnen ontwikkelen en er diepgang in een dansles/ repetitie ontstaat. Haalt niet weg dat het voor sommigen nog wel eens lastig blijkt te zijn om de balans kloppend te houden tussen positieve en negatieve feedback. Ik heb een aantal jaren geleden een docent meegemaakt die werkelijk elke les een preek gaf over wat we niet goed deden, soms zelfs dramatisch wegliep en op de dansacademie waren er ook docenten die niets anders deden dan klagen. Als gevolg daarvan raakten dansers gedemotiveerd en kwamen niet meer opdagen. Eigen schuld denk ik dan. Wat ik echter soms bij collega’s zie is dat ze juist te positief zijn in danslessen: het niet durven te zeggen als iets niet goed gaat of duidelijk aanspreken op het toepassen van correcties, met soms verveelde dansers tot gevolg en dansmateriaal wat het daglicht niet kan verdragen. Ik ben erachter gekomen dat het heel goed werkt om soms gewoon te zeggen waar het op staat. Geen wolligheid, twijfelwoorden, maar dingen als “dit is niet hoe ik het heb aangeleerd” of zelfs “dit ziet er niet uit” als ook oprecht positieve dingen als “geweldig!” en het regelmatig uitdelen van high fives. Heel belangrijk om daarbij altijd te onderbouwen als je feedback geeft en zoals ik al zei moet de balans kloppen anders heeft niemand er iets aan. Een leerpunt.

11071463_1622374977994622_1739402118246266570_n

3. Fysiek respect
Wederom een lastig punt is het aanraken van dansers door de dansdocent. Fysiek corrigeren is voor de meeste docenten een zoektocht, niet iedereen stelt het op prijs en leerlingen kunnen er soms van schrikken, maar het kan heel erg effectief en prettig zijn als je het respectvol aanpakt. De reden dat ik dit punt apart in deze lijst zet is omdat ik een aantal keren docenten heb meegemaakt die over de grenzen van leerlingen (en van mij) zijn gegaan en daar is mijns inziens te weinig aandacht voor in het vak. Dansers (welk niveau dan ook) zijn in hun training erg fysiek bezig, duh, en daardoor heerst er soms een cultuur van ‘alles moet kunnen’ en ‘laten we lekker de hele dag aan elkaar zitten’. Toch geldt dit niet voor iedereen en kunnen dansdocenten vergeten dat ieder mens anders is en bovendien andere dingen acceptabel vindt. Een aantal voorbeelden die ik nooit zal vergeten: tijdens een dansles instrueerde de dansdocent ons om een heftige (!) hamstring stretch te doen, waarna de docent rondliep om leerlingen nog eens even extra in de positie te duwen. Een leerling schreeuwde het ongeveer uit toen hij haar been verder duwde dan goed voelde, maar hij stopte niet. Gevolg: gescheurde spier, 3 weken naar de fysio om te herstellen. Ook heeft een docent een keer keihard aan mijn haar getrokken omdat hij vond dat mijn hoofd meer naar achter moest en heb ik een keer een klap in mijn gezicht gekregen (semi-per ongeluk) omdat ik te dichtbij de docent stond toen hij iets aan het voordoen was. En dan nog gek naar mij kijken toen ik aangaf het niet prettig te vinden. Dat soort dingen. Fysiek respect is een must.

4. Onvoorbereid zijn
Als een docent gaat lesgeven, wat voor les het ook is, moet hij/ zij in ieder geval enigszins voorbereid zijn. Klinkt logisch he?! Toch verbaast het me hoe laks sommige dansdocenten een les instappen, maar vooral dat sommigen denken dat het niet opvalt bij leerlingen. Bij jonge dansers maakt het mijns inziens nog niet zoveel uit, maar op latere leeftijd en vooral als volwassen danser die zelf betaalt voor een les vind ik het echt not done als een dansdocent overduidelijk niet voorbereid is. Dat dansers de hele tijd zelf materiaal moeten maken, het constant wisselen van muziek, het in de les bedenken van materiaal en het dan tijdens die les ook weer veranderen. Dat soort dingen zorgen voor chaos en komen niet professioneel over. Andere voorbeelden van onvoorbereide docenten zijn de docenten die structureel te laat komen, maar waarbij de oorzaak niet een file is of een andere vorm van overmacht, maar dingen als kletsen met iemand, nog even make-up aanbrengen of zelfs winkelen. Iets met misschien een te groot ego hebben of de les niet belangrijk genoeg vinden? Niet voorbereid zijn vind ik ook de docenten die tijdens de les uitgebreid gaan eten (ik bedoel niet een banaan, maar een avondmaaltijd) of elk moment aangrijpen om met iedereen te gaan praten zodat er niet gedanst hoeft te worden. En dan zijn er ook nog de docenten die wekenlang precies dezelfde combinatie doen, zonder aanvulling of verandering. Ik snap echter helemaal dat het af en toe niet lukt om alle danslessen tot in de puntjes voor te bereiden bijvoorbeeld door tijdgebrek of om privéredenen, of dat sommige docenten beter gedijen op een iets ‘lossere’ manier van voorbereiden, of docenten die beter werken ‘on the spot’, maar er zijn grenzen. Het moet professioneel en geloofwaardig blijven. Dansers zijn uiteindelijk betalende klanten en als je je werk niet doet dan is dat kwalijk. Het demotiveert mensen en ik denk dat je uiteindelijk door de mand valt met zo’n instelling.

Dance-talk-donts-dansdocent

5. Relatie docent/ leerling
Juist omdat de docent zo’n belangrijke rol speelt voor een danser (ongeacht het niveau), ben ik er helemaal voor dat deze twee een goede, maar gepaste (vertrouwens)band met elkaar hebben. Ik heb als docent een hele bewuste keuze gemaakt om niet bevriend te raken met mijn leerlingen, hoe lief en geweldig ze ook zijn, want eerlijk gezegd vind ik dat niet goed. Werk is werk en mijn privéleven is echt alleen voor mijn vrienden en familie. Daarmee bedoel ik dat ik vind dat de rol van ‘docent’ er altijd moet zijn en niet over moet gaan naar meer dan dat. Er is natuurlijk altijd een grijs gebied he, daar ben ik me van bewust en soms kan een vriendschap met een leerling echt geen kwaad. Maar sommige docenten voelen zich zo comfortabel bij hun leerlingen, waardoor ze vergeten dat zij klanten zijn. Dat is een gevaar. Zo was ik ooit in een les waarbij de docent blijkbaar dacht dat we beste maatjes waren en ongegeneerd seksuele ervaringen deelde, bij ons roddelde over andere docenten van dezelfde instelling, dat is echt not done. Ook stond ik onlangs in een les waarbij de docent zich vrijuit beklaagde over hoe weinig zij verdiende bij de desbetreffende instelling en gaf daardoor aan niet zo’n zin te hebben om les te geven. Even serieus. Het gebeurt en is totaal ongepast. Niet alleen vind ik het onprofessioneel staan als docent naar je leerlingen toe, je stelt jezelf ook te kwetsbaar op naar hen. Je weet immers nooit waar privé informatie naar toe gaat en uiteindelijk kan het in je nadeel werken.

6. Kopiëren zonder kennis
Een heel lastig punt in de danssector is toch wel het feit dat het geen beschermd beroep is. Dat merk ik vaak genoeg op in mijn zakelijke artikelen (die kun je op mijn Carrière pagina lezen), maar ook dansers, vooral in de amateurwereld, maakt het niet zo zeer uit of de docent gediplomeerd is of genoeg ervaring heeft. Naast de vele goede docenten die ons land rijk is, ook zonder opleiding, blijf ik het gek vinden dat sommigen zonder gedegen kennis voor een groep gaan staan. Denk aan de balletdocent die het heeft geleerd door zelf een aantal (!) lessen te doen, de hiphop docent die denkt ook wel moderne dans zomaar te kunnen geven en ga zo maar door. Fusion stijlen zijn in opkomst, maar echte kennis gaat daarbij verloren. Onder dansdocenten wordt soms zoveel gekopieerd dat er niet eens meer duidelijk is waarom je een bepaalde beweging doet of wat aandachtspunten zijn. Het wordt meer ‘doe dit’ en ‘doe dat’ dan dat er échte kennis wordt overgedragen. Dat merk ik al in kleine dingen zoals docenten die zonder warming-up beginnen, ineffectief stretchen, of overduidelijk weinig weten van anatomie of een dansstijl, met fysieke klachten tot gevolg. Zelfs bij meer spectaculaire bewegingen zoals het aanleren van sprongen zie ik soms dat het eerder gaat om het nadoen van het voorbeeld dan dat er echt aangeleerd wordt hoe iets moet. Dit geldt overigens niet alleen in het dansvak, ook bij andere trainingsvormen zoals Pilates zijn er docenten actief de werkelijk geen idee hebben wat ze aanleren. Niet weten wat de filosofie erachter is en de juiste techniek. Misschien heeft het met de integriteit van een docent te maken: ik zou bijvoorbeeld nooit een dansstijl gaan aanleren waar ik weinig/ geen verstand van heb. Maarja, dat ben ik. Daarbij moet ik ook zeggen dat door de hoge werkeloosheid in het dansvak bluffen ook wel gestimuleerd wordt. Je zou bijna gek zijn om ergens ‘nee’ tegen te zeggen, alleen omdat je er minder van weet. Werken = geld verdienen en het is pakken wat je pakken kan. Jammer dat het zo werkt voor sommigen. Ik weiger.

7. Ongeïnspireerd zijn
Deze laatste is niet zo zeer een don’t, maar iets wat ik gewoon ontzettend jammer vind: er zijn heel veel dansdocenten die hun eigen dansplezier en creativiteit niet meer voeden en dat straalt door in hun lesgeven. Geven zittend les, al jaren dezelfde les (hoe geweldig die ook is, come on), laten zelfs soms leerlingen de les voordoen en hebben over het algemeen weinig fut. Ik zeg niet dat elke dansdocent als een hysterisch konijn voor een groep moet staan, maar het hele vak draait om het overbrengen van passie. En als dat laatste er niet eens meer is, en de docent hier ook niet in investeert dan heeft het weinig zin. Ik schreef hier als eens over redenen waarom we meer zelf moeten dansen als dansdocenten en danskunstenaars, dit geldt dus ook absoluut voor deze groep. Je krijgt immers terug wat je uitzendt.

Er zijn denk ik nog wel meer don’ts te bedenken en gelukkig komen ze niet bij elke dansdocent voor en in dezelfde intensiteit. Wat is herkenbaar voor je? Heb jij nog aanvullingen voor deze lijst..?

Op de hoogte blijven van alles rondom Dance Talk? Hier kun je me vinden:

X Twitter: @Dancetalk_Blog
X Facebook: Dancetalk
X Instagram: Dancetalk_nl

 

 

 

facebooktwittergoogle_pluspinterest

5 reacties

  1. Alweer een ijzersterk artikel, Lisa! (En helaas zo waar… ) Het liefst had ik ‘m geprint en in een aantal dansscholen opgehangen, want man man wat heb ik veel docenten meegemaakt die zich erg schuldig maakten aan deze don’ts. Want, wat je zegt, dansdocenten zijn zo belangrijk voor dansers! Ik hoop dat dit artikel veel mensen inspireert! Het zou zo zonde zijn als er iemand zou stoppen met dansen vanwege een docent, want daarvoor is dans veels te mooi!

    Groetjes,
    Sophie

  2. Hi Lisa,
    Mooi om te lezen hoe je aandacht besteed aan het feit dat dansdocenten een ontzettend belangrijke rol hebben in het leven van een danser en dat je daar een uitgebreide blog over schrijft Een onderwerp waar ik zelf ook veel mee bezig ben!
    Het enige dat ik mij afvroeg in het kader van elkaar als docenten motiveren, het beste uit jezelf halen en correcties/ kritiek leveren, waarom noem je het de 7 dingen die je NIET moet doen?
    Leerlingen (en wij als docenten dus ook) leren het beste door te benadrukken wat je WEL moet doen. Dat motiveert en relativeert de dingen die nog niet lukken of nog te verbeteren zijn.
    Dus mijn suggestie: waarom niet de titel: 7 dingen die je moet doen om een super aantrekkelijke en inspirerende docent te zijn?

    • LisaDanceTalk

      Hi Yolanda,
      Dank voor je reactie. Ik snap wat je zegt. Ik denk dat een positieve insteek goed werkt en ik denk dat dat in het dansvak heel belangrijk is. In mijn geval heb ik bewust de keus gemaakt dat anders te doen voor dit artikel. Maar wat je zegt is een goede inspiratie voor een artikel in de toekomst!

  3. Het is ook zo moeilijk tegenwoordig zijn er mensen die een hele verzonnen carriere in de danswereld hebben verzonnen, en als zodanig op linkedin staan! ze geven zelfs overal hun “professionele”” mening over.
    dan hebben ze een paar lesjes gehad,een zomerkamp in Amerika gehad,schriftelijk wat geleerd over labanotation. nou, dan kun je wel een school openen niet? Mensen trappen daar in.

Laat een reactie achter