KLEINES REQIEUM -® Rahi Rezvani_online_1 @Onlangs ging het nieuwe programma van het Nederlands Dans Theater in première, Strong Language, met daarin gloednieuwe stukken van talentvolle choreografen Crystal Pite en Sharon Eyal, en een klassieker van Hans van Manen. Zoals het een ware dansblogger betaamt was ik bij de premièreavond en man wat heb ik genoten. Alle grote en medium-grote namen uit de danswereld waren aanwezig, er werd opvallend veel gehuild, er waren ‘lichte versnaperingen’ en er werden handen zo hard op elkaar geklapt dat de helft van het publiek nu waarschijnlijk een gehoorapparaat nodig heeft. Zie hier mijn eerlijke review..

Einde van een tijdperk
Terwijl het publiek rustig om zich heen kijkt vanuit de stoelen in het Lucent Dans Theater komt artistiek leider van het NDT en choreograaf extraordinaire, Paul Lightfoot, enigszins opgelaten het podium oplopen. Er zijn weinig mensen die zo effectief en snel de aandacht van een grote groep mensen kan krijgen als de heer Lightfoot blijkt. Nóg een talent van hem, zou handig zijn om zo iemand af en toe tevoorschijn te kunnen toveren als je voor een uitzinnige menigte staat denk ik. Naast het feit dat een premièreavond bij NDT sowieso altijd vol verrassingen zit, ben ik me niet bewust van de epische gelegenheid waar ik deel van uitmaak: deze avond kenmerkt de 700e wereldpremière van NDT op het podium van het Lucent Dans Theater. De melancholische ondertoon in Lightfoot’s stem is te verklaren door het feit dat het gezelschap na aankomende zomer tot 2019 verhuist naar het Zuiderstrandtheater in Scheveningen, terwijl er een geheel nieuw cultuurpaleis gebouwd wordt. Het (tijdelijke) einde van een tijdperk dus..

Kleines Requiem – Hans van Manen
Ondanks het feit dat het Nederlands Dans Theater sinds een tijd een nieuwe koers bevaart met daarin meer ruimte voor vernieuwende choreografen, is het klassieke werk Kleines Reqiuim (1996) van meesterchoreograaf Hans van Manen de opening van het programma.

KLEINES REQUIEM -® Joris-Jan Bos_online_3

© Joris-Jan Bos, Nederlands Dans Theater, Kleines Requiem.

KLEINES REQUIEM -® Joris-Jan Bos_online_6

© Joris-Jan Bos, Nederlands Dans Theater, Kleines Requiem.

Zoals het een Van Manen stuk betaamt is de sfeer direct sober, zonder fratsen of tierelantijntjes, waar hij me in dit interview al eerder over vertelde. Zware, klassieke muziek vult mijn oren terwijl dansers met langzame, getrokken stappen het podium op komen, weerkaatsen spandex pakjes in het licht en zien we bij de mannen indrukwekkende six-packs waar je spontaan een sportschool-abonnement van wilt afsluiten. Een sensuele dodenmars. Terwijl intieme, gracieuze duetten ontstaan, wordt er door anderen over het podium gerend zoals alleen klassieke dansers dat kunnen: armen gedragen, borst vooruit en zonder echt haast te hebben. Ik noem het ‘mooi joggen’. De frases die volgen zijn sierlijk, waanzinnig technisch, soms hoekig maar vooral krachtig. Geen uitspattingen: alles is strak en gecontroleerd. Op het toenemende geluid van dreunende, zwaarmoedige kerkklokken en scherpe violen voelt het werk treurig aan, wisselen dansers elkaar af in gelijksoortige duetten en wordt er weinig aan het toeval overgelaten. Formaties en overgangen zijn vlijmscherp, maar de structuur en opbouw voelt hierdoor ook stijf en wat gedateerd. Van Manen laat wel weer zien wat ballettechniek is die verder gaat dan het enkel dansen van sprookjesverhalen en het glimlachend draaien van pirouettes. Waanzinnig zwaar stuk is dit voor de dansers, by the way. Als de muziek uiteindelijk meer bombastisch en bijna jolig wordt en de dans zicht hieraan aanpast, kan ik mijn aandacht er maar moeilijk bij houden. Waar NDT in recente programma’s juist steeds toegankelijker lijkt te worden, grotere stappen neemt om écht te raken en binnen te komen bij een nieuw, (jonger) publiek, voel ik bij Kleines Reqiuem juist een ouderwetse afstand en is het als een conservatieve stap terug. Voor de Van Manen-fans kan zijn werk natuurlijk niet vaak genoeg gedanst worden en is Kleines Reqiuem één groot feest van herkenning, oohh’s en aahh’s, maar mij deed het helaas niets.

Bedroom Folk – Sharon Eyal/ Gai Behar
Choreograaf Sharon Eyal en creatief partner Gai Behar gooien al jaren hoge ogen in de danswereld en ook bij NDT deden ze eerder hun geniale ‘ding’. Bedroom Folk is een wereldpremière waarbij “muziek, dans en licht gelijkwaardige componenten zijn”, aldus de makers.

BEDROOM FOLK -® Rahi Rezvani_online_4

© Rahi Rezvani, Nederlands Dans Theater, Bedroom Folk.

BEDROOM FOLK -® Rahi Rezvani_online_1

© Rahi Rezvani, Nederlands Dans Theater, Bedroom Folk.

Eh.. wow. Een housebeat beukt door de speakers, acht dansers staan in een kluitje te schuifelen onder een grote lamp die langzaam aan gaat. Als trippende kuikens in zwarte pakjes beginnen ze ingehouden, swingend en strak te verplaatsen. De bewegingen van de dansers worden steeds groter, waaruit korte solo’s ontstaan en vooral Marne van Opstal opvalt. Het concept dat muziek, dans en licht, gelijkwaardig zijn is direct zichtbaar. Vele lichtswitches en de wisselende kleureffecten op het achterdoek geven body en vaart waar de dans in het begin nog erg klein blijft. Humorvol maar ook bloedserieus housen de dansers verder, terwijl ze lijken te bewegen zowel met als tegen de muziek in. De sfeer is grillig, grappig, maar nooit drollig. Dit is precies wat NDT nodig heeft, ineens zijn ze intens cool en jong. Als een soort revenge of the nerds. De structuur van het stuk is high-tech en ingewikkeld, waardoor ik merk dat ik zit te kijken met klamme handjes (ja je bent een danser of je bent het niet). Plaatsvervangende zenuwen. Eyal en Behar houden het tempo hoog in deze kunstzinnige, gecontroleerde chaos, waarbij de dansers steeds meer hun diversiteit en theatraliteit laten zien zonder dat het een toneelstukje wordt. Een frisse duik in een verslavend swingende wereld waarbij de dansers sneller wisselen van formaties en later ook vloeiend bewegen, sprongen maken, snel (technisch) voetenwerk tonen en zo hun volledige fysieke arsenaal uit de kast halen. Lord of the Dance meets moderne dans meets een underground rave-feest. Voor sommigen lijkt Eyal’s en Behar’s veeleisende bewegingstaal nog wat onwennig en mist het bijpassende geile arrogantie, maar het werk blijft overeind en vooral: het blijft boeien door de samenwerking van de muziek, dans en licht. Gewaagd, edgy. Geen concessies. Bedroom Folk is hot, happening en (walgelijk) hip. Een blik op de toekomst. Spot-on. We want more.

In the Event - Crystal Pite
Associate choreographer van het NDT, Crystal Pite, is een persoonlijk favoriet van mij en staat inmiddels bekend om het maken van indrukwekkende, moderne stukken met een duidelijk verhaal. In the Event is de tweede wereldpremière van Strong Language.

IN THE EVENT -® Rahi Rezvani_online_4

© Rahi Rezvani, Nederlands Dans Theater, In the Event.

IN THE EVENT -® Rahi Rezvani_online_1

© Rahi Rezvani, Nederlands Dans Theater, In the Event.

Een groep dansers staat aan de grond genageld te kijken naar een wezenloze danser op de grond. Met korte, strakke bewegingen boven en op het lijf is de shock bij alle dansers zichtbaar. De sfeer en de clue van het verhaal is kraakhelder: Pite toont ons verlies. De groep lijkt eerst bevroren in chaos, maar explodeert erna kortstondig in een reeks van vloeiende frases. Onheilspellend. Loeistrak. Iedereen blijft dicht bij elkaar, hangt en trekt aan elkaar in slow-motion terwijl de eerste onweer-geluiden de zaal door denderen, als de soundtrack van het einde van de aarde. De eerste brok in mijn keel slik ik weg, maar om mij heen vloeien de tranen al rijkelijk. De groep maakt steeds meer ruimte voor een andere dynamiek, waarbij ze vaker zacht en met gebruik van lange lijnen, overgaan op duetten en solo’s waarbij vooral de rol van Fernando Hernando Magadan al mijn melancholische snaren raakt. Er heerst een noodzaak om dit stuk te dansen, het verhaal moet dringend verteld worden. Delicate precisie voert de boventoon terwijl het geluid van scheurende aardkorsten en duistere explosies de poëtische sfeer van dit stuk versterken. Dansers versnellen, vertragen, zoeken, verliezen. De reacties op elkaar en formatieveranderingen van hen zijn scherp en waanzinnig spannend. Pite’s zeggingskracht lijkt oneindig te ontroeren in schaduwen en met veelal cinematografische beelden ontwikkelt het verhaal van verlies zich verder. Scenes worden herhaald, het tempo bouwt op. Elke danser krijgt de ruimte om te zien en gezien te worden. Ze lijken als vissen in het water te zijn, frases klikken in elkaar als Lego en zo openen ze de ogen van iedereen die nog niet klaarwakker naar hen zit te kijken tijdens deze avond. Het gebruik van licht en decor verdient het echt om apart genoemd te worden: als indrukwekkende aderen oplichten op het achterdoek dient Pite ons de laatste spannende genadeklappen toe. Terwijl de dansers opbouwen naar een climax en de wereld lijkt te vergaan, stromen tranen over de gezichten van mensen in de zaal en hou ik het ook niet meer droog. Dit is wat bij So You Think You Can Dance veelal jammerlijk geprobeerd wordt, maar dit is the real deal: échte moderne dans. Met In the Event heeft Pite een krachtige theaterbeleving gecreëerd die in mijn ogen een tijdloze aanwinst is voor het repertoire van NDT. Een monument voor verhalende, moderne dans en iedereen die ooit iemand verloren heeft. Ga dat zien.

4 Stars (4 / 5)

Voor meer informatie en kaarten, ga hier naar de website van het Nederlandse Dans Theater.

Heb jij Strong Language al gezien? Wat vond je ervan? 

Op de hoogte blijven van alles rondom Dance Talk? Hier kun je me vinden:

X Twitter: @Dancetalk_Blog
X Facebook: Dancetalk
X Instagram: Dancetalk_nl

Frontbeeld: © Rahi Rezvani, Nederlands Dans Theater, Kleines Requiem.

 

facebooktwittergoogle_pluspinterest

Laat een reactie achter